Türkan Doğan

Alevilik, bir insanın yaşamını başka bir insanın hükmüne teslim eden anlayışa değil; rızalığa, eşitliğe, ikrara ve insan sevgisine yaslanır. Pir Sultan’ın sözünde, Nesimi’nin derisinde, Hallac-ı Mansur’un darağacında yankılanan o eski itiraz, Dersim’de bir kez daha karşımıza çıkar.

✍️ Türkan Doğan

Dersim’in dağlarında bazı sesler vardır; insanın kulağından hiç gitmez. Munzur’un suyuna karışır, taşların arasına siner, bir annenin ağıdında yeniden doğar. Bazı acılar vardır ki üzerinden yıllar geçse de eskimez. Çünkü o acı yalnızca bir insanın değil, bir halkın bedenine yazılmıştır.
15 Kasım 1937…
Elazığ’ın Buğday Meydanı’nda iki darağacı kurulmuştu. Birinde 74 yaşındaki bir baba, diğerinde henüz körpe oğul Resik Hüseyin vardı.
Seyit Rıza, yalnızca kendi ölümüne yürümüyordu. Bir babanın taşıyabileceği en ağır yükü omuzlarında taşıyordu: Evladının ölümüne tanıklık etmek.
Anlatılanlara göre, kendisinden önce oğlunun asılmamasını istemişti. Kendi canının alınmasına razıydı ama oğlunun son nefesini görmeye razı değildi. Bir babanın son isteği buydu. Fakat bu istek de yerine getirilmedi. Oğlunu gözlerinin önünde darağacına götürdüler.
BbŞimdi düşünün…
Bir baba, ömrünün son anında oğlunun yüzüne bakıyor. Belki çocukluğunu hatırlıyor, belki ilk kez elinden tuttuğu günü, belki Dersim’in dağlarında birlikte yürüdükleri yolları… Bir zamanlar sırtında taşıdığı çocuğunun şimdi ölümüne tanıklık etmeye zorlanıyor.

Bu, yalnızca bir idam değildi. Bir babanın yüreğine, bir halkın diline ve bir coğrafyanın belleğine kazınan büyük bir şiddetti.
Seyit Rıza’nın son sözleri olarak aktarılan o sözler, bugün de Dersim’in taşlarında yankılanıyor:
“Evladı Kerbelayıh. Bı hatayıh. Ayıptır, zulümdür, cinayettir.”
Kerbela’nın evlatlarıyız, suçsuzuz. Ayıptır, zulümdür, cinayettir…


Bu sözlerde yalnızca bir insanın kendi ölümüne itirazı yoktur. Kerbela’dan bugüne uzanan bir inancın, mazlumun yanında duran bir yolun, zulme karşı başını eğmeyen bir insanın itirazı vardır.
Alevilik, bir insanın yaşamını başka bir insanın hükmüne teslim eden anlayışa değil; rızalığa, eşitliğe, ikrara ve insan sevgisine yaslanır. Pir Sultan’ın sözünde, Nesimi’nin derisinde, Hallac-ı Mansur’un darağacında yankılanan o eski itiraz, Dersim’de bir kez daha karşımıza çıkar.
Dersim’in dili de o gün darağacına götürüldü. Kırmancki’nin, Zazakî’nin, Kürtçenin sözü susturulmak istendi. Dağların adları, köylerin sesleri, anaların ağıtları bir bir kuşatıldı. Fakat bir halkın dilini susturmak, onun söylediği hakikati ortadan kaldırmaya yetmedi.
Çünkü Dersim yalnızca bir coğrafyanın adı değildir. Bir dilin, bir kültürün, bir inancın ve kuşaktan kuşağa aktarılan direncin adıdır.
Bugün Seyit Rıza’yı anarken yalnızca darağacına bakmıyoruz. O darağacının önünde birbirinden koparılmak istenen bir babayla oğula bakıyoruz. Bir çocuğun yarım bırakılan ömrüne, bir babanın son bakışına, mezar yeri hâlâ açıklanmayan insanların ardından sorulmayı bekleyen sorulara bakıyoruz.
Dersim’in dağlarında rüzgâr hâlâ esiyor. Munzur hâlâ akıyor. Ve o dilde söylenen ağıtlar hâlâ bir yerlerden yükseliyor.
Bir halkın tarihini darağacıyla bitiremezsiniz. Bir babanın oğluna son bakışını silemezsiniz. Bir dilin sesini, bir halkın belleğini, bir inancın insan sevgisini yok edemezsiniz.
Seyit Rıza’yı ve Resik Hüseyin’i anmak yüzlerce insanı anmak, yalnızca geçmişi hatırlamak değildir. O gün yarım bırakılan hayatların, cevapsız bırakılan soruların ve hâlâ yerine getirilmemiş yüzleşmenin adını koymaktır.
Dersim’in dağlarına, analarına, çocuklarına ve dili susturulmak istenen bütün insanlarına…
Unutmadık. Unutturmayacağız.


WhatsApp at  | +49 17623699769 | info@alevihaberagi.com | Web | + posts

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

By Alevi Haber Ağı

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir