Dersim’de Seyit Rıza ve Yol Arkadaşları Anıldı: “Mezar Yerleri Açıklansın, Katliamlarla Yüzleşilsin!” / Video

Seyit Rıza ve yol arkadaşları, 15 Kasım 1937’de Elazığ’da idam edilmelerinin 89. yılında Dersim’de düzenlenen yürüyüş ve anma etkinliğiyle anıldı. Dersim Emek ve Demokrasi Platformu’nun çağrısıyla Sanat Sokağı’ndan Seyit Rıza Meydanı’na yürüyen yurttaşlar, devletin Dersim Tertelesi’yle yüzleşmesini ve mezar yerlerinin açıklanmasını istedi. Anmada konuşan siyasi parti ve Alevi kurumlarının temsilcileri, hakikat, adalet, eşit yurttaşlık ve demokratik barış çağrısında bulundu.

AHA Haber Merkezi – 15 Kasım 1937’de Elazığ’da idam edilen Seyit Rıza ve yol arkadaşları, katledilişlerinin 89. yılında Dersim’de düzenlenen kitlesel anma etkinliğiyle anıldı. Dersim Emek ve Demokrasi Platformu öncülüğünde gerçekleştirilen yürüyüşte, 1937-1938 Dersim Tertelesi’nde yaşanan katliamların, sürgünlerin ve zorla yerinden edilmelerin tarihsel hafızadaki yeri bir kez daha gündeme taşındı.

Aradan geçen 89 yıla rağmen Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanmamış olması, anmanın temel gündemini oluşturdu. Katılımcılar, idam kararlarının ve kayıplara ilişkin belgelerin kamuoyuyla paylaşılmasını, devletin Dersim’de yaşananlarla yüzleşmesini ve tarihsel adaletin sağlanmasını talep etti.

15 Kasım 1937’de Seyit Rıza ile birlikte Yusufanlı Kamer oğlu Fındık (Fındıq Ağa), Kureyşanlı Ulukiye oğlu Hasan (Hesenê İbrahimê Qıci), Kureyşanlı Seyit Hüseyin (Usenê Seydi/Seyd Usen), Demenanlı Cebrail oğlu Hasan (Hesen Ağa/Hesenê Cıvrail Ağaê Arekiye), Demenanlı Mirza Ali oğlu Ali (Aliyê Mırzê Sıli) ve Resik Hüseyin (Usenê Seyd Rızay) idam edildi.

Dersim halkının toplumsal hafızasında derin izler bırakan bu idamların ardından yaşanan katliam, sürgün ve zorla yerinden edilme uygulamalarının etkileri, kuşaktan kuşağa aktarılmaya devam ediyor.

Sanat Sokağı’ndan Seyit Rıza Meydanı’na Yürüyüş

Dersim Emek ve Demokrasi Platformu tarafından düzenlenen anma kapsamında yurttaşlar, Sanat Sokağı’nda bir araya gelerek Seyit Rıza Meydanı’na yürüdü.

Yürüyüşün ardından Seyit Rıza Meydanı’nda gerçekleştirilen anmaya Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Eş Genel Başkanı Çiğdem Kılıçgün Uçar, Alevi Bektaşi Federasyonu (ABF) Genel Başkanı Mustafa Aslan, DEM Parti Halklar ve İnançlar Komisyonu Eş Sözcüsü Yüksel Mutlu, DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu, yerlerine kayyım atanan Dersim Belediye Eş Başkanları Cevdet Konak ve Birsen Orhan ile Dersim Dernekleri Federasyonu (DEDEF) Genel Başkanı Yaşar Gelincik katıldı.

Siyasi parti ve demokratik kitle örgütlerinin temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda yurttaş da anmada yer aldı.

Anma programı, Alevi inancında önemli bir yere sahip olan çerağların uyandırılmasıyla başladı. Ardından Dersim Emek ve Demokrasi Platformu tarafından Kürtçe ve Türkçe basın açıklaması yapıldı.

“İdam Kararları ve Mezar Yerleri Kamuoyuna Açıklanmalıdır”

Dersim Emek ve Demokrasi Platformu adına yapılan açıklamada, Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının idamlarının hukuksuz biçimde gerçekleştirildiği vurgulandı.

Aradan geçen 89 yıla rağmen mezar yerlerinin açıklanmamış olmasının kabul edilemez olduğu belirtilen açıklamada, idam kararlarına ilişkin belgelerin, mezar yerlerinin ve kaybedilenlerin akıbetine dair bilgilerin kamuoyuna açıklanması istendi.

Dersim’de yaşananların bütün yönleriyle araştırılması ve tarihsel gerçeklerin açığa çıkarılması gerektiği ifade edilerek hakikat ve adalet mücadelesinin sürdürüleceği mesajı verildi.

Yaşar Gelincik: “89 Yıldır Adalet ve Hakikat Arayışımızdan Vazgeçmedik”

Anmada konuşan Dersim Dernekleri Federasyonu (DEDEF) Genel Başkanı Yaşar Gelincik, Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının idamlarının Dersim halkının tarihsel varlığını hedef alan devlet politikalarının bir parçası olduğunu söyledi.

Dersim Tertelesi’nin üzerinden 89 yıl geçmesine rağmen tarihsel yüzleşmenin sağlanmadığını belirten Gelincik, mezar yerlerinin açıklanması yönündeki taleplerin daha fazla görmezden gelinemeyeceğini vurguladı.

Gelincik, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“Aradan geçen 89 yıla karşın adalet ve hakikat arayışımız vazgeçmedi. Seyit Rıza ve arkadaşlarının mezar yerleri açıklanmalıdır. Bu talebin daha fazla görmezden gelinmesini kabul etmiyoruz. Tarihsel yüzleşme sağlanmalıdır.”

Gelincik’in konuşmasında, Dersim’de yaşananların yalnızca geçmişe ait bir mesele olmadığı, kayıp yakınlarının ve Dersim halkının adalet taleplerinin bugün de devam ettiği vurgusu öne çıktı.

Çiğdem Kılıçgün Uçar: “Dersim Adını Tanıyın, Hakikati Görün”

Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Eş Genel Başkanı Çiğdem Kılıçgün Uçar, Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının direnişinin bugün de mücadeleye ışık tuttuğunu belirtti.

Dersim halkının tarihsel hafızasının korunması gerektiğini ifade eden Uçar, geçmişte yaşananlarla yüzleşilmeden gerçek bir barışın kurulamayacağına dikkat çekti.

Seyit Rıza’nın mücadelesinin ve dik duruşunun bugünün toplumsal mücadelelerine yol gösterdiğini belirten Uçar, şöyle konuştu:

“15 Kasım’dan bu yana her eve her haneye kirli siyaseti koydular. Buna izin vermeyelim. Onların direnişi dik duruşu bize ışıktır, mücadelesi bize ışıktır. Dersim adını tanıyın hakikati görün. Bütün Türkiye halkı ortak dilde birleşsin barışı konuşalım.”

Uçar, Dersim isminin tanınması ve tarihsel hakikatlerin kabul edilmesi çağrısını, Türkiye halklarının ortak bir barış zemini oluşturması gerektiği mesajıyla birlikte dile getirdi.

Mustafa Aslan: “Bugün İnancımız, Doğamız ve Kültürümüz İdam Ediliyor”

Alevi Bektaşi Federasyonu (ABF) Genel Başkanı Mustafa Aslan, anmada yaptığı konuşmada Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının tarihsel mirasının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini vurguladı.

Alevi inancının, kültürünün ve Dersim coğrafyasının karşı karşıya bulunduğunu belirttiği tehditlere dikkat çeken Aslan, geçmişte yaşananların günümüzdeki politikalarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Alevi toplumunun inancına ve kültürel değerlerine sahip çıkmasının önemine değinen Aslan, bazı kesimlerin iş birliğiyle Alevi inancının ortadan kaldırılmaya çalışıldığını savundu.

Aslan, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“Bugün işbirlikçiler eliyle inancımız yok edilmek isteniyor. Buna karşı dikkatli olmalıyız. Bugün inancımız, doğamız ve kültürümüz idam ediliyor. Boş laflarla kardeşlik, eşitlik ve barış olmaz.”

“Samimiyseniz Seyit Rıza ve Yol Arkadaşlarının Mezar Yerlerini Açıklayın”

ABF Genel Başkanı Mustafa Aslan, konuşmasının devamında devletin Dersim Tertelesi’yle yüzleşmesi gerektiğini belirterek barış ve kardeşlik söylemlerinin somut adımlarla desteklenmesi çağrısında bulundu.

Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanmasını tarihsel yüzleşmenin önemli bir gereği olarak değerlendiren Aslan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Gerçekten samimiyseniz başta başta Seyîd Rıza ve yoldaşları başta olmak üzere katlettiğiniz insanların mezar yerlerini açıklayın. Bu topraklarda yaptığınız zulümlere yüzeleşin. Biz Seyîd Rıza’ların mirasını geleceğe taşımak için daha fazla mücadele etmeliyiz.”

Aslan, Alevi toplumunun inançsal, kültürel ve demokratik haklarının korunması için örgütlü mücadelenin büyütülmesi gerektiğini vurguladı.

Sezai Temelli: “Bizim Bir Hakikat Cumhuriyetine İhtiyacımız Var”

DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli de anmada yaptığı konuşmada, Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının idamlarının üzerinden 89 yıl geçmesine rağmen mezar yerlerinin hâlâ açıklanmadığını hatırlattı.

Türkiye’nin geçmişinde yaşanan katliamlarla ve inkâr politikalarıyla yüzleşilmesi gerektiğini ifade eden Temelli, demokratik bir cumhuriyetin bütün kimliklerin eşit ve özgür biçimde yaşayabildiği bir toplumsal düzen temelinde kurulabileceğini söyledi.

Seyit Rıza’nın idam sehpasına yürürken söylediği sözlere atıfta bulunan Temelli, şu ifadeleri kullandı:

“Seyit Rıza idam sehpasına yürürken söylediği sözlerde cumhuriyeti tanımladı. Çok sayıda katliam yaşandı. Bir yok sayan cumhuriyetten bahsediyoruz. Bizim bir hakikat cumhuriyetine ihtiyacımız var. Demokratik bir cumhuriyet altında yaşamaya ihtiyacımız var.”

“Bütün Farklılıklarımızla Yaşayabileceğimiz Demokratik Bir Cumhuriyet İstiyoruz”

Temelli, konuşmasının devamında demokratikleşme ve eşit yurttaşlık mücadelesinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Antidemokratik uygulamaların sona ermesi gerektiğini savunan Temelli, farklı kimliklerin ve inançların kendilerini özgürce ifade edebildiği bir toplumsal düzenin oluşturulması çağrısında bulundu.

Temelli, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu mücadeleyle yolumuzda yürümeye devam ediyoruz. Halen anti demokratik uygulamalar yapanalar artık yolun sonuna geldi. Artık tüm farklılıklarımızla yaşayabileceğimiz cumhuriyet için çok daha güçlü mücadeleleri var edeceğiz. Biz demokratik cumhuriyeti istiyoruz. Bu coğrafyada nefes aldığımız her kimlikle kendimizi var edeceğiz.”

Temelli’nin konuşmasında, tarihsel hakikatlerle yüzleşmenin ve demokratik bir cumhuriyetin inşa edilmesinin birbirinden ayrı düşünülemeyeceği mesajı öne çıktı.

Seyit Rıza’nın Büstüne Çiçekler Bırakıldı

Dersim Emek ve Demokrasi Platformu tarafından düzenlenen anma etkinliği, konuşmaların ardından Seyit Rıza’nın büstüne çiçeklerin bırakılmasıyla sona erdi.

Siyasi parti temsilcileri, Alevi kurumlarının yöneticileri ve yurttaşların katıldığı anmada, Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması, idamlara ilişkin belgelerin kamuoyuna sunulması ve Dersim Tertelesi’yle yüzleşilmesi talepleri bir kez daha dile getirildi.

Anma boyunca yapılan konuşmalarda, Dersim halkının tarihsel hafızasının korunması, Alevi inancının ve kültürünün yaşatılması, doğanın savunulması, eşit yurttaşlık ve demokratik barış mücadelesinin sürdürülmesi gerektiği vurgulandı.

Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının katledilişlerinin 89. yılında Dersim’den yükselen ortak çağrı, mezar yerlerinin açıklanması, tarihsel hakikatlerin ortaya çıkarılması ve adaletin sağlanması oldu.

Alevi Haber Ağı

WhatsApp at Alevi Haber Ağı | +49 17623699769 | info@alevihaberagi.com | Web | + postsBio ⮌

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

• Alevi Haber Ağı

  Halkların İklim Zirvesi / Antalya
• Alevi Haber Ağı

  Adıyaman’da Seyit Rıza ve Yol Arkadaşları Anıldı: “Devlet Arşivleri Açılsın, Mezar Yerleri Açıklansın, Dersim Halkından Özür Dilensin!”
• Alevi Haber Ağı

  Elazığ’da Seyit Rıza ve Yol Arkadaşları Anıldı: “Katliamlarla Yüzleşilmeli, Mezar Yerleri Açıklanmalı ve Özür Dilenmeli”
• Alevi Haber Ağı

  PSAKD Diyarbakır Şubesi’nden Seyit Rıza Anması: “Dersim’in Kayıpları Bulunmalı, Devlet Arşivleri Açıklanmalı!” / Video