Türkan Doğan

Mahir’in halay başındaki güzelliği de buradaydı. Kendine özgü bir zarafeti, ölçüsü ve ritim duygusu vardı. Elindeki mendil, halayın diliydi sanki. Bazen yukarı kalkar, bazen omuz hizasında dalgalanır, bazen de davulun vuruşuyla birlikte havada bir yay çizerdi. O mendilin hareketinde köyün düğünleri, insanların sevinci, birlikte yaşamanın coşkusu vardı.

✍️ Türkan Doğan

Bir mendile sığan köy hikâyesi

Bazı insanlar vardır; yaşadıkları köyün meydanından çekilip gitseler de adımları toprağın üzerinde kalır. Bir düğünün kalabalığında, bir türkünün orta yerinde, davulun ilk vuruşunda yeniden belirirler. Onları hatırlamak için eski bir fotoğrafa bakmak yeterlidir bazen. Bir duruş, bir bakış, elinde savrulan bir mendil, yılların gerisinden çıkıp gelir.

Mahir de böyle insanlardan biriydi.

Davulun tok sesi köy meydanına yayıldığında, zurnanın içli soluğu havayı doldurduğunda, halayın ritmi önce ayak uçlarında hissedilirdi. Sonra omuzlara, kollara, bütün bedene yayılırdı. Mahir, o ritmin içinden ağır ağır meydana çıkar, ince bedeniyle halayın başındaki yerini alırdı. Başında kasketi, üzerinde gri takımı, elinde mendiliyle kendine özgü bir duruşu vardı. Mendili bazen al, bazen beyaz, bazen de mor bir renkle havada süzülürdü.

Onun halay çekişinde sıradan bir hareketin ötesinde bir incelik vardı. Ayaklarını yere öyle bir basardı ki sanki toprağın altından gelen eski bir ezgiye eşlik ediyordu. Halayın adımlarını bilir, ritmin nerede hızlanacağını, nerede ağırlaşacağını bedeninin diliyle anlatırdı. İnce bedeniyle meydanda açtığı her adım, halayın bütün halkasına ulaşırdı.

Halay başı olmak, yalnızca önde yürümek değildir. Arkasındaki insanları gözetmek, ritmi taşımak, halkayı dağıtmadan yürütmek, herkesin adımına yer açmaktır. Halay başı, bir bakıma topluluğun ortak ritmini üstlenir. Kendi adımını atar ama o adımın anlamı, arkasındaki insanların adımlarıyla tamamlanır.

Mahir’in halay başındaki güzelliği de buradaydı. Kendine özgü bir zarafeti, ölçüsü ve ritim duygusu vardı. Elindeki mendil, halayın diliydi sanki. Bazen yukarı kalkar, bazen omuz hizasında dalgalanır, bazen de davulun vuruşuyla birlikte havada bir yay çizerdi. O mendilin hareketinde köyün düğünleri, insanların sevinci, birlikte yaşamanın coşkusu vardı.

Bizim Alevi köylerimizde halay, yalnızca bir eğlence değildir. Bir araya gelmenin, yan yana durmanın, ortak bir kültürü yaşatmanın bedensel ifadesidir. Deyişler, türküler, semahlar, muhabbet sofraları ve düğünler aynı kültürel dünyanın farklı anlatımlarıdır. Her birinin kendine özgü dili, ritmi ve toplumsal karşılığı vardır.

Halayda kimse tek başına değildir. Bir el başka bir ele uzanır. Birinin adımı ötekinin adımına karışır. Davulun sesi herkesi aynı meydanda buluşturur. O halka içinde yaş, beden, mesafe ve farklılıklar bir anlığına ortak bir ritme dönüşür. İnsan kendi adımını atar ama kendi başına yürümez.

Mahir’in varlığı da bu ortaklığın içindeydi. Onu yalnızca iyi halay çeken biri olarak anımsamıyorum. Sesiyle, türküleriyle, kendine özgü tavrıyla köy yaşamının renklerinden biriydi. Halayın başına geçtiğinde meydanın başka bir havası olurdu. Onun sesini, adımlarını ve mendilinin hareketini birbirinden ayırmak mümkün değildi.

Yıllar geçti. İnsanlar değişti, meydanlar sessizleşti, nice düğünün üzerinden nice mevsim geçti. Mahir de yıllar önce aramızdan ayrıldı. Ama bazı insanların ardından yalnızca bir boşluk kalmaz; onların yaşama kattığı hareket, ses ve tavır da kalır.

Bugün bir köy düğününde davul yeniden çaldığında, zurna meydanın üzerine yükseldiğinde, halayın başında bir mendil havalandığında gözümün önüne Mahir geliyor. İnce bedeniyle öne çıkışı, ayaklarının ritmi, elindeki mendili savuruşu… Sanki yıllar aradan çekiliyor, meydan yeniden kuruluyor ve Mahir kendi yerini alıyor.

Çünkü insan bazen bir fotoğraftan çok daha fazlasıdır. Bir kültürün içinden geçer, o kültüre kendi rengini katar. Ardında yalnızca yaşanmış günleri değil, başkalarının da sürdüreceği bir tavrı bırakır.

Mahir’i anarken bir insanın yaşamını anlatmanın yanında, köylerimizin ortak kültürünü, halayın toplumsal gücünü ve kuşaktan kuşağa aktarılan geleneklerimizi de anlatıyoruz. O mendil, o davul, o zurna ve birbirine kenetlenen eller, bu kültürün yaşayan parçalarıdır.

Mahir, senin adımların o meydandan silinmedi. Davulun sesinde, zurnanın soluğunda, halayın başında savrulan mendilde yaşamaya devam ediyorsun.

Senin mendilin hâlâ o halayın başında.

14 Kasım 2026


WhatsApp at  | +49 17623699769 | info@alevihaberagi.com | Web | + posts

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

By Alevi Haber Ağı

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir