Emekçiler Mücadele Ederken Sosyalistler Neden Ayrı Saflarda?

Emekçiler Mücadele Ederken Sosyalistler Neden Ayrı Saflarda?

✍️ Hasan Hüseyin Dönmez

📨hasanhuseyindonmez897@gmail.com

Bugün sosyalist hareketin önündeki mesele, yalnızca örgütsel birlik arayışı değildir. Daha temel mesele, emekçilerin ve ezilenlerin mücadeleleriyle nasıl bir ilişki kurulacağı, toplumsal muhalefetin parçalı yapısının nasıl aşılabileceği ve ortak siyasal mücadelenin nasıl süreklilik kazanacağıdır.

✍️ Hasan Hüseyin Dönmez

Emekçilerin, ezilenlerin ve toplumsal muhalefetin ortak mücadele ihtiyacı giderek daha fazla tartışılırken, sosyalist parti ve örgütlerin parçalı yapısı da yeniden sorgulanıyor. Sosyalistlerin kendi aralarında ortak bir mücadele zemini oluşturması ile sosyalistleri aşan geniş bir toplumsal cephenin kurulması, birbirinin alternatifi değil, birbirini tamamlayan iki ayrı siyasal görev olarak karşımızda duruyor.

Parçalanmış Bir Sosyalist Hareket, Birleşik Mücadele İhtiyacı

Türkiye’de sosyalist hareketin en önemli sorunlarından biri, siyasal ve örgütsel parçalanmışlığın ortak mücadele kapasitesi üzerindeki etkisidir. Farklı sosyalist parti, örgüt ve çevrelerin kapitalizme, sömürüye, yoksulluğa, otoriterleşmeye ve emperyalizme karşı benzer eleştiriler geliştirmelerine rağmen kalıcı bir ortak mücadele zemini oluşturmakta zorlandıkları görülüyor.

Elbette sosyalist hareket içerisindeki ayrılıklar yalnızca kişisel çekişmelerden ya da örgütsel rekabetten kaynaklanmıyor. Tarihsel deneyimler, ideolojik farklılıklar, devrim ve demokrasi anlayışları, örgütlenme modelleri ve siyasal stratejiler arasında gerçek ayrımlar bulunuyor.

Sosyalistlerin bütün teorik ve ideolojik ayrılıklarını ortadan kaldırmaları beklenemez. Zaten birlik, farklılıkların yok edilmesi anlamına da gelmez. Asıl ihtiyaç, farklılıkları koruyarak ortak siyasal sorumlulukların üstlenilebileceği bir mücadele zemininin oluşturulmasıdır.

Çünkü emekçilerin yaşadığı sorunlar, sosyalist örgütlerin kendi aralarındaki tartışmaların sonuçlanmasını beklemiyor. İşçi sınıfının ücret mücadelesi, emeklilerin insanca yaşam talebi, kadınların eşitlik ve özgürlük arayışı, gençlerin geleceksizlik karşısındaki tepkileri, Kürt halkının demokratik hak talepleri, ekoloji hareketinin yaşam alanlarını savunma mücadelesi ve alevilerin eşit yurttaşlık talebi birbirinden bütünüyle bağımsız değildir.

Bu mücadelelerin her biri kendi özgün taleplerine, örgütlenme biçimlerine ve toplumsal dinamiklerine sahiptir. Bununla birlikte kapitalist üretim ilişkileri, mülkiyet düzeni, siyasal iktidar ve toplumsal eşitsizlikler üzerinden birbirleriyle bağlantılıdır.

Sınıf mücadelesi, yalnızca fabrikalarda ücret pazarlığına indirgenemez. Üretim ilişkilerinden toplumsal yeniden üretime, barınmadan eğitime, sağlıktan doğanın kullanımına kadar yaşamın bütün alanlarında kendisini gösterir.

Dolayısıyla sosyalist hareketin görevi, bu mücadeleleri kendi örgütsel varlığının uzantısı olarak görmek değil; onların bağımsızlığını ve özgünlüğünü gözeterek ortak bir toplumsal dönüşüm perspektifi geliştirmektir. Ancak böylesi bir perspektifin inandırıcılığı, sosyalistlerin kendi aralarında ne ölçüde ortak hareket edebildikleriyle de yakından ilişkilidir.

Burada iki farklı örgütlenme düzeyini birbirinden ayırmak gerekiyor. Birincisi, sosyalist parti ve örgütlerin ortak bir siyasal mücadele programı etrafında oluşturabilecekleri sosyalist bloktur. İkincisi ise sosyalistleri aşan; sendikaları, demokratik kitle örgütlerini, kadın hareketini, ekoloji örgütlerini, gençlik hareketlerini, demokratik hak mücadelelerini ve farklı toplumsal muhalefet kesimlerini kapsayabilecek geniş bir birleşik mücadele cephesidir.

Bu iki düzeyin birbirine karıştırılması, önemli siyasal sorunlara yol açması kaçınılmazdır.

Sosyalist blok, bütün toplumsal muhalefeti kendi ideolojik sınırları içerisinde toplamayı amaçlayan bir yapı olarak düşünülmemelidir. Birleşik cephe de sosyalistlerin kendi siyasal kimliklerinden vazgeçmelerini gerektirmez.

Tersine, sosyalistlerin kendi aralarında geliştirecekleri ortak mücadele kültürü, daha geniş toplumsal birlikteliklerde sorumluluk üstlenmelerini kolaylaştırabilir. Ancak bunun koşulu, sosyalist bloğun kendisini toplumsal muhalefetin sahibi ya da doğal yöneticisi olarak görmemesidir.

Birleşik mücadele, farklı toplumsal güçlerin eşit söz hakkına, karşılıklı güvene ve demokratik işleyişe dayanan ilişkileriyle anlam kazanabilir.

Ortak Program Uzun Bildirilerden Değil, Somut Mücadeleden Doğmalı

Sosyalist hareketin ortaklaşma arayışlarında sık karşılaşılan sorunlardan biri, bütün ideolojik ve tarihsel ayrılıkları aynı anda çözmeye çalışmaktır. Oysa ortak eylem programı, kapsamlı bir ideolojik birleşme belgesi olmak zorunda değildir.

Kısa, anlaşılır, uygulanabilir ve toplumsal karşılığı bulunan talepler etrafında oluşturulacak bir program, farklı sosyalist örgütlerin birlikte hareket etmesine imkân sağlayabilir.

Emekçilerin insanca yaşayabilecekleri ücret ve çalışma koşulları, sendikal hakların güvence altına alınması, kamusal sağlık ve eğitim hizmetlerinin güçlendirilmesi, demokratik hak ve özgürlüklerin savunulması, kadınların eşitliği, halkların barış içinde bir arada yaşaması ve doğanın sermaye çıkarları doğrultusunda tahrip edilmesine karşı mücadele, ortaklaşmanın tartışılabileceği başlıklardır.

Burada belirleyici olan, taleplerin yalnızca bir metinde sıralanması değil, bu taleplerin sürekli ve örgütlü siyasal kampanyalara dönüştürülmesidir.

Bir gün işçi direnişinde, ertesi gün çevre mücadelesinde yan yana gelmek elbette değerlidir. Ancak ortak mücadele, yalnızca birbirinin etkinliklerine katılmakla sınırlı kalırsa kalıcı bir siyasal güç yaratmakta zorlanır.

İhtiyaç duyulan şey, ortak hedefleri, çalışma takvimi, yerel örgütlenme biçimleri ve demokratik karar mekanizmaları bulunan süreklilik kazanmış bir mücadele pratiğidir.

Sosyalist partilerin ve örgütlerin bir araya gelmesi, tek başına toplumsal karşılığı olan bir birlik yaratmaz. Bir masa etrafında toplanmakla toplum içerisinde ortak bir mücadele gücü oluşturmak aynı şey değildir.

Eğer kurulacak birlik yalnızca örgüt temsilcilerinin toplantılarından, ortak logolarla yayımlanan açıklamalardan ve dönemsel seçim iş birliklerinden ibaret kalırsa, geçmişte yaşanan sorunların yeniden üretilmesi kaçınılmaz olabilir.

Bu nedenle tartışmanın merkezinde örgütlerin kaç temsilciyle yer alacağı değil, ortak mücadelenin toplumsal yaşamda nasıl karşılık bulacağı bulunmalıdır.

İşyerlerinde, mahallelerde, üniversitelerde, emekli örgütlerinde, kadın dayanışmalarında ve ekoloji mücadelelerinde birlikte çalışabilen bir sosyalist hareket, yalnızca kendi örgütsel sınırlarını değil, toplumsal muhalefetin ortak hareket etme olanaklarını da genişletebilir.

Burada asıl ölçüt, örgütlerin birbirlerine ne kadar yakın durdukları değil, toplumsal mücadeleye ne ölçüde katkıda bulunabildikleridir.

Örgütsel Rekabet mi, Ortak Siyasal Sorumluluk mu?

Sosyalist hareketin birlik tartışmalarında üzerinde durulması gereken bir başka konu da örgütsel çıkarlarla toplumsal mücadelenin ihtiyaçları arasındaki ilişkidir.

Her siyasal örgütün kendi programını savunması, kadrolarını geliştirmesi ve örgütsel varlığını sürdürmesi doğaldır. Sorun, örgütsel varlığın korunmasının ortak mücadelenin önüne geçmesiyle başlar.

Bir eylemin hangi örgütün çağrısıyla yapıldığı, açıklamanın kimin adına okunduğu, pankartta hangi amblemin daha görünür olduğu ya da toplantıda kimin daha fazla temsil edildiği gibi tartışmalar, kimi zaman ortak siyasal hedeflerin önüne geçebiliyor.

Oysa sosyalist siyaset açısından örgüt, kendi başına nihai amaç değil, toplumsal dönüşüm mücadelesinin araçlarından biridir.

Bu nedenle örgütsel bağımsızlığı korumakla örgütsel rekabeti mutlaklaştırmak arasında önemli bir fark vardır.

Birlik, örgütlerin kendilerini tasfiye etmesini gerektirmez. Ancak ortak mücadele adına bir araya gelenlerin, kendi örgütsel önceliklerini zaman zaman ortak kararların gerektirdiği sorumluluklarla dengelemelerini gerektirir.

Geçmişin Deneyimlerinden Öğrenmek

Türkiye sosyalist hareketinin tarihi, birlik girişimleri, ayrışmalar, ortak mücadele deneyimleri ve başarısızlıklarla doludur. Bu deneyimlerin yalnızca başarıları değil, neden kalıcı olamadıkları da tartışılmalıdır.

Ortaklaşmaların dönemsel siyasal gelişmelere bağımlı kalması, karar alma süreçlerindeki eşitsizlikler, örgütler arasındaki güven sorunları ve ortak çalışmanın toplumsal tabana yeterince taşınamaması, değerlendirilmesi gereken başlıca sorunlardır.

Özellikle seçim dönemlerinde gündeme gelen birlik arayışlarının seçimlerin ardından zayıflaması, siyasal iş birliği ile sürekli mücadele örgütlenmesi arasındaki farkı ortaya koymaktadır.

Seçim ittifakları, belirli koşullarda ortak hareket etmenin araçlarından biri olabilir. Ancak toplumsal mücadeleyi yalnızca seçim takvimine bağlamak, emekçilerin gündelik sorunlarıyla sürekli ilişki kurabilen bir siyasal örgütlenmenin yerini tutmaz.

Geçmişten öğrenmek, eski tartışmaları sonsuza kadar sürdürmek değil, aynı sorunları yeniden üretmeyecek demokratik ve işlevsel mekanizmalar geliştirmektir.

Yerelden Yükselen Ortak Mücadele

Birleşik mücadelenin yalnızca merkezi parti yönetimleri arasında yapılacak görüşmelerle kurulabileceğini düşünmek de eksik bir yaklaşım olacaktır.

Türkiye’nin farklı kentlerinde işçi direnişleri, çevre mücadeleleri, emekli eylemleri, kadın dayanışmaları ve demokratik hak arayışları etrafında oluşan yerel birliktelikler/platformlar önemli deneyimler barındırıyor.

Bu deneyimler, farklı siyasal görüşlere sahip insanların somut talepler etrafında birlikte hareket edebildiklerini gösteriyor.

Ancak yerel dayanışmaların kalıcılığı da kendi başına güvence altında değildir. Ortak çalışma kültürünün, demokratik karar alma süreçlerinin ve toplumsal katılımın güçlendirilmesi gerekir.

Merkezi siyasal ortaklaşma ile yerel mücadele deneyimleri arasında karşılıklı bir ilişki kurulması, bu nedenle önemlidir.

Merkezde alınan kararların yerelde yalnızca uygulanması yerine, yerel mücadelelerin deneyimlerinin ortak siyasal programın oluşumuna katkı sunması daha katılımcı bir örgütlenme modelinin önünü açabilir.

Sosyalist birlik tartışmalarında dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta da ortak hareket etmenin eleştiri hakkını ortadan kaldırmamasıdır.

Gerçek bir birlik, farklı görüşlerin bastırılmasıyla değil, farklılıkların demokratik yöntemlerle tartışılabilmesiyle güçlenir. Ortak eylemde birlik ile ideolojik tartışma özgürlüğü birbirine karşıt değildir.

Birlik adına eleştirinin susturulduğu bir yapı, zamanla bürokratikleşme ve iç rekabet üretme riski taşır. Buna karşılık her ideolojik ayrılığın ortak eylemi engelleyen bir gerekçeye dönüştürülmesi de siyasal hareketsizliğe yol açabilir.

Bu iki uç arasında kurulacak denge, ortak programın kapsamının açık biçimde belirlenmesine, kararların demokratik yöntemlerle alınmasına ve bütün bileşenlerin üzerinde uzlaşılan sorumluluklara bağlı kalmasına dayanmalıdır.

Tarihsel Sorumluluk Ertelenemez

Bugün sosyalist hareketin önündeki mesele, yalnızca örgütsel birlik arayışı değildir. Daha temel mesele, emekçilerin ve ezilenlerin mücadeleleriyle nasıl bir ilişki kurulacağı, toplumsal muhalefetin parçalı yapısının nasıl aşılabileceği ve ortak siyasal mücadelenin nasıl süreklilik kazanacağıdır.

Sosyalistleri aşan geniş bir birleşik cephenin gerekliliğini kabul etmek, sosyalistlerin kendi aralarında ortak bir mücadele zemini oluşturma sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Tersine, bu iki görev birbirini tamamlar.

Bununla birlikte birlik, tek başına bütün siyasal sorunların çözümü olarak da görülmemelidir. Ortak programın içeriği, örgütlenmenin demokratik niteliği, emekçilerle kurulan ilişkiler ve mücadele yöntemleri en az birlik iradesi kadar belirleyicidir.

Sosyalistlerin kendi aralarında anlaşabilmesi önemlidir; fakat bundan daha önemlisi, toplumsal mücadelelerin ihtiyaçlarına yanıt verebilecek bir siyasal pratik geliştirebilmeleridir.

“Asıl sorun, sosyalistlerin aynı örgüt çatısı altında toplanıp toplanmayacaklarından çok, farklılıklarını koruyarak ortak bir mücadele iradesi oluşturup oluşturamayacaklarıdır.”

Tarihsel sorumluluk tartışması da tam burada anlam kazanıyor. Emekçilerin ve ezilenlerin karşı karşıya bulunduğu sorunlar karşısında örgütsel ayrılıkların ortak eylemi sürekli ertelemenin gerekçesine dönüştürülmesi, sosyalist hareketin kendi varlık nedenini sorgulamasını gerektirir.

Çünkü sosyalist siyaset, yalnızca kapitalizmi eleştirmekten değil, bu eleştiriyi toplumsal mücadeleyle buluşturabilecek örgütlü bir irade geliştirmekten de sorumludur.

“Sosyalistleri aşan geniş bir birleşik mücadele cephesinin gerekliliğini bilerek, sosyalist parti ve örgütlerin kısa, öz ve somut bir ortak eylem programı etrafında süreklilik taşıyan siyasal kampanyalar için bir sosyalist blok oluşturması, üzerinde ertelenmeden tartışılması gereken tarihsel bir görevdir. Bu görevden kaçınmanın bedeli yalnızca sosyalist hareketin parçalı kalması değil, emekçilerin ve ezilenlerin ortak mücadele olanaklarının da daralması olabilir.”

Çünkü tarih, yalnızca ne söylediğimizi değil, ortak mücadeleye ihtiyaç duyulan zamanlarda ne yaptığımızı da kaydeder.

11.11.2026

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  Amedspor Atkısı Üzerinden Aydın Sınavı: Livaneli Neden Taktığı Atkının Arkasında Durmadı?

  Alevi Haber Ağı 8 Kasım 20268 Kasım 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  Livaneli’nin açıklamalarını değerlendirirken sanatçının bütün geçmişini tek bir olay üzerinden mahkûm etmek doğru olmadığı gibi, yıllardır savunduğu değerlerle bugünkü tutumu arasındaki olası çelişkileri görmezden gelmek de doğru değildir. ✍️ Hasan Hüseyin Dönmez Sanatçı ve yazar Zülfü Livaneli’nin Diyarbakır’da Amedspor atkısı takması üzerine başlayan tartışma, Türkiye’de Kürt kimliğine yönelik ayrımcılığı ve aydınların bu ayrımcılık karşısındaki sorumluluğunu […]

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  Alevi Felsefesinde Doğa, Rızalık ve Ekolojik Adalet

  Alevi Haber Ağı 28 Ekim 202628 Ekim 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  Pir Sultan Abdal, Alevi toplumsal belleğinde yalnızca bir ozan değil, aynı zamanda haksızlığa ve baskıya karşı direnişin simgelerinden biridir.

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  Z Kuşağının İsyanı: Eğitim Krizinden Siyasal Meşruiyet Krizine

  Alevi Haber Ağı 23 Ekim 202623 Ekim 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  Kendiliğinden gelişen protestolar, yerleşik kurumların görmezden geldiği sorunları görünür kılabilir, yeni dayanışma ilişkileri yaratabilir ve siyasal gündemi değiştirebilir.

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  “La beauté est dans la rue” Avrupa’da Bir Hayalet Dolaşıyor: Sınıf Mücadelesinin Hayleti!

  Alevi Haber Ağı 20 Ekim 202620 Ekim 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  Bir işçi greve çıktığında üretimin aksamasından söz edilir; ancak işçinin neden greve çıkmak zorunda kaldığı aynı ölçüde tartışılmaz.

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  Sandık Yetmez: Türkiye’de Muhalefetin Örgütlenme ve Mücadele Sorunu

  Alevi Haber Ağı 17 Ekim 202617 Ekim 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  BuTürkiye sosyalist hareketinin önemli bir tarihsel birikimi var. İşçi direnişlerinden öğrenci hareketlerine, köylü mücadelelerinden demokrasi ve özgürlük taleplerine kadar uzanan geniş bir mücadele geleneğinden söz ediyoruz. Ancak bugün bu tarihsel birikimin toplumsal örgütlenmeye yeterince dönüştürülemediği ve sınıf hareketinden kopukluğu bir gerçek. Türkiye sosyalist hareketleri, , kapitalizmin yarattığı eşitsizlikleri açıklamakta ve iktidarın politikalarını eleştirmekte güçlü olabilir […]

• 

  Özgür Platform

  Pir Sultan’ın Yolundan Bugüne “Alevilik, Kürt Sorunu, Ekoloji, Emek ve Toplumsal Adalet”

  Alevi Haber Ağı 13 Ekim 202613 Ekim 2026 Özgür Platform

  Alevi-Bektaşi düşüncesinde doğa yalnızca insanın kullanımına sunulmuş bir kaynak olarak görülmez. Toprak, su, hava ve ateş, yaşamın bütünlüğünü anlatan dört unsur olarak önemli bir yere sahiptir.

Alevi Haber Ağı

WhatsApp at Alevi Haber Ağı | +49 17623699769 | info@alevihaberagi.com | Web | + postsBio ⮌

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

• Alevi Haber Ağı

  Cumhuriyet Öncesi: Verilen Sözden İnkâra
• Alevi Haber Ağı

  Cumhuriyet Alevileri Hiç Sevmedi – 1
• Alevi Haber Ağı

  Halkların İklim Zirvesi’nden COP31’e Eleştiri: “Yeşil Dönüşüm İklim Adaleti Vadetmiyor” / Video
• Alevi Haber Ağı

  Deniz Türkan Flensburg’da Sahne Alacak: “Deyiş ve Nefeslerimizle Gönüllerimizi Birleştirelim”