Apê Musa’nın Katledilmesinin Üzerinden 34 Yıl Geçti: Cinayet Dosyası Zamanaşımından Düşürüldü

Kürt aydın, gazeteci ve yazar Musa Anter’in 20 Eylül 1992’de Diyarbakır’da uğradığı silahlı saldırıda yaşamını yitirmesinin üzerinden 34 yıl geçti. Cinayete ilişkin dava, Anter ailesi ve avukatlarının “insanlığa karşı suçlarda zamanaşımı uygulanamaz” itirazlarına rağmen 21 Eylül 2022’de Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından zamanaşımı gerekçesiyle düşürüldü.

Apê Musa, katledilişinin 34’üncü yılında ardında bıraktığı yazıları, Kürt dili ve kültürü üzerine çalışmaları ve “Hatıralarım”da kayıt altına aldığı yaşam mücadelesiyle anılıyor.

AHA Haber Merkezi – Kürt halkının “Apê Musa” olarak andığı gazeteci, yazar ve aydın Musa Anter, katledilişinin 34’üncü yılında anılıyor. Yaşamı boyunca Kürt dili, kültürü ve kimliği üzerine çalışmalar yapan, gazetecilik ve yazarlık faaliyetleri nedeniyle birçok kez gözaltına alınan ve tutuklanan Anter, 20 Eylül 1992’de Diyarbakır’da öldürüldü.

Aradan geçen 34 yıla rağmen cinayete ilişkin yargılama mahkûmiyet kararıyla sonuçlanmadı. Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesi, 2022 yılında dosyanın zamanaşımına uğradığına hükmetti.

Gazetecilikten Kürtçe Çalışmalara Uzanan Bir Yaşam

1920 yılında Mardin’in Nusaybin ilçesinde dünyaya gelen Musa Anter, ilk öğrenimini Mardin’de, ortaokul ve lise eğitimini Adana’da tamamladı. Daha sonra İstanbul’a giderek üniversite eğitimi aldı.

1950’li yıllardan itibaren siyasi ve kültürel çalışmaların içinde yer alan Anter; Şark Postası, Dicle Kaynağı ve İleri Yurt’un da aralarında bulunduğu çeşitli yayınlarda yazılar kaleme aldı.

1959’da Kürtçe kaleme aldığı “Qîmîl” şiiri nedeniyle gözaltına alındı ve kamuoyunda “49’lar Davası” olarak bilinen davada yargılandı. Sonraki yıllarda da yazıları ve siyasi faaliyetleri nedeniyle çok sayıda soruşturma, gözaltı ve tutuklamayla karşı karşıya kaldı.

Anter, cezaevinde bulunduğu dönemlerde de çalışmalarını sürdürdü; “Birîna Reş” adlı tiyatro eserini kaleme aldı ve Kürtçe-Türkçe sözlük çalışmaları yaptı. Eserleri arasında “Qîmîl”, “Birîna Reş”, “Ferhenga Kurdî-Tirkî” ve “Hatıralarım” da bulunuyor.

Yaşamı boyunca karşılaştığı baskıları “Hatıralarım”da şu sözlerle anlatmıştı:

“Bana da haksızlık ve işkence yapıldıkça, fikirlerime daha da bağlanmışımdır.”

“Kemiklerim Gurbet Ellerden Vatanıma Taşınacağına Bari Yurdumda Öleyim”

Musa Anter, Devrimci Doğu Kültür Ocakları’nın kuruluş çalışmalarında yer aldı. 1980’li ve 1990’lı yıllarda ise Kürt dili ve kültürü alanındaki faaliyetlerini sürdürerek Mezopotamya Kültür Merkezi ve Kürt Enstitüsü gibi kurumların kuruluş süreçlerinde bulundu.

Çeşitli gazete ve dergilerde yazmayı sürdüren Anter, yaşadığı baskılara rağmen ülkesini terk etmemesini “Hatıralarım”da şu sözlerle ifade etti:

“Kemiklerim gurbet ellerden vatanıma taşınacağına bari yurdumda öleyim.”

20 Eylül 1992’de Diyarbakır’da Öldürüldü

Musa Anter, 20 Eylül 1992’de bir kültür-sanat etkinliği için bulunduğu Diyarbakır’da silahlı saldırıya uğrayarak yaşamını yitirdi. Saldırıda Anter’in yanında bulunan Orhan Miroğlu da yaralandı.

Cinayetin aydınlatılması için yürütülen soruşturma uzun yıllar sonuçsuz kaldı. Daha sonraki süreçte eski JİTEM mensubu Abdülkadir Aygan’ın açıklamalarının ardından soruşturma yeniden gündeme geldi ve Hamit Yıldırım 2012’de tutuklandı. 2013’te Hamit Yıldırım, “Yeşil” kod adlı Mahmut Yıldırım, Abdülkadir Aygan ve Savaş Gevrekçi hakkında iddianame hazırlandı.

Cinayet Davası Zamanaşımından Düşürüldü

Musa Anter cinayetine ilişkin dava daha sonra JİTEM Ana Davası ile birleştirildi ve yargılama Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesi’nde devam etti.

Anter ailesinin avukatları, cinayetin insanlığa karşı suç kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirterek zamanaşımı uygulanmamasını istedi. Mahkeme ise bu talebi kabul etmedi. Cinayetin 30 yıllık zamanaşımı süresi 20 Eylül 2022’de dolarken, mahkeme duruşmayı 21 Eylül’e bıraktı.

21 Eylül 2022’de görülen duruşmada Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesi, Musa Anter dosyasının zamanaşımı gerekçesiyle düşürülmesine karar verdi.

Kararın ardından Anter ailesi ve avukatları hukuki itirazlarını sürdürerek dosyayı Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı.

Apê Musa, katledilişinin 34’üncü yılında ardında bıraktığı yazıları, Kürt dili ve kültürü üzerine çalışmaları ve “Hatıralarım”da kayıt altına aldığı yaşam mücadelesiyle anılıyor.

Alevi Haber Ağı

WhatsApp at Alevi Haber Ağı | +49 17623699769 | info@alevihaberagi.com | Web |  + postsBio ⮌

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

• Alevi Haber Ağı

  Özgür Özel Yalova’dan Seslendi: “Sandığa Varacağız, İktidarı Alacağız”
• Alevi Haber Ağı

  6 Şubat Depremlerinde Yakınlarını Kaybeden Ailelerden Adalet Çağrısı
• Alevi Haber Ağı

  Karşıyaka’dan Barış Çağrısı: “Savaş Değil Barış, Baskı Değil Demokrasi”
• Alevi Haber Ağı

  Esenyurt’ta “Uyuşturucu ve Yozlaşmaya Karşı” Voleybol Turnuvası Başladı