Öfkeden Toplumsal İradeye!

Öfkeden Toplumsal İradeye!

Erdoğan Doğan

Bugünün temel sorunu, toplumsal öfkenin yokluğu değil; bu öfkenin yoksulluğa, güvencesizliğe ve otoriterleşmeye karşı ortak, bağımsız ve dönüştürücü bir siyasal iradeye dönüşememesidir.

✍️Erdoğan Doğan

Avrupa’da toplumsal muhalefetin krizi ve yeni bir özgürleşme arayışı

Avrupa’da özellikle Fransa’da gençlerin öncülüğünde görünürlük kazanan toplumsal hareketlilik, yalnızca eğitim sistemine, hayat pahalılığına ya da belirli hükümetlerin politikalarına yönelik bir tepki olarak değerlendirilemez. Bu hareketlilik, giderek derinleşen toplumsal eşitsizliklerin, ekonomik güvencesizliğin ve siyasal temsil krizinin ortak bir ifadesidir. Gençlerin, emekçilerin, ailelerin ve farklı toplumsal kesimlerin taleplerinin kesişmesi, Avrupa’da biriken hoşnutsuzluğun daha geniş bir toplumsal muhalefet zeminine dönüşme ihtimalini ortaya çıkarmaktadır.

Bugünün temel sorunu, toplumsal öfkenin yokluğu değil; bu öfkenin yoksulluğa, güvencesizliğe ve otoriterleşmeye karşı ortak, bağımsız ve dönüştürücü bir siyasal iradeye dönüşememesidir.

Marksist açıdan bakıldığında bu durum, sermaye birikiminin toplumsal yaşam üzerindeki etkilerinden bağımsız düşünülemez. Üretimden elde edilen zenginliğin dağılımındaki eşitsizlikler, emeğin güvencesizleştirilmesi, kamusal hizmetlerin aşınması ve barınma maliyetlerinin yükselmesi, sınıfsal çelişkileri gündelik yaşamın somut gerçekliğine dönüştürmektedir. Sorun yalnızca insanların daha az tüketmesi değildir; kendi yaşamları ve gelecekleri üzerindeki denetimlerinin de daralmasıdır.

Bu tablonun siyasal boyutunda ise devletin sürekliliği ve otoriterleşme eğilimleri bulunmaktadır. Hükümetler değişirken ekonomik ve siyasal iktidarın yerleşik ilişkileri varlığını sürdürebilir. Seçimler, yönetici kadroları değiştirebilir; ancak toplumsal kaynakların dağılımını, mülkiyet ilişkilerini ve karar alma süreçlerini belirleyen yapılar kendiliğinden ortadan kalkmaz. Bu nedenle demokratik mücadele, yalnızca iktidar değişikliğine indirgenemeyecek kadar kapsamlıdır. Asıl mesele, toplumun ekonomik ve siyasal kararlar üzerindeki söz hakkını genişletmektir.

Silahlanmaya ayrılan kaynakların artması, bölgesel savaşların yarattığı yıkım, göç ve mültecilik sorunları da bu çelişkilerin uluslararası boyutunu görünür kılmaktadır. Güvenlik giderek askerî harcamalar ve sınırların korunması üzerinden tanımlanırken insanların barınma, eğitim, sağlık ve insanca yaşama güvencesi aynı ölçüde korunmamaktadır. Bu önceliklerin sorgulanması, yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda etik ve siyasal bir zorunluluktur.

Bununla birlikte toplumsal hoşnutsuzluk, kendiliğinden devrimci bir bilince ya da ortak bir programa dönüşmez. Farklı kesimlerin aynı düzenden rahatsız olması, onların değişimin yönü konusunda da uzlaştıkları anlamına gelmez. Gençlerin talepleriyle emekçilerin mücadeleleri, göçmenlerin eşitlik arayışıyla demokratik hakların savunulması arasında kalıcı bağlar kurulması gerekir. Sendikaların, sol siyasal yapıların ve toplumsal hareketlerin sorumluluğu, bu farklılıkları bastırmak değil, ortak çıkarlar etrafında buluşabilecekleri demokratik bir zemin yaratmaktır.

Tam da bu noktada toplumsal muhalefetin bağımsızlığı belirleyici hâle gelir. Gençlerin ve emekçilerin biriktirdiği mücadele enerjisi, yalnızca seçim hesaplarının ya da dar parti çıkarlarının sınırları içerisinde tutulduğunda dönüştürücü niteliğini kaybedebilir. Öte yandan siyasal örgütlenmeden, süreklilikten ve ortak bir programdan yoksun kalan hareketler de geçici bir itirazın ötesine geçmekte zorlanır. İhtiyaç duyulan, toplumsal talepleri demokratik kazanımlara dönüştürebilen, tabandan beslenen ve hesap verebilir bir mücadele anlayışıdır.

1968 kuşağının tarihsel deneyimi bu açıdan önemlidir. O dönemin anti-emperyalist mücadeleleri, Vietnam direnişi, Latin Amerika’daki devrimci hareketler ve Avrupa’daki gençlik başkaldırıları bugünün koşullarıyla özdeş değildir. Günümüzün toplumsal sorunları ve siyasal imkânları farklıdır. Ancak geçmişin deneyimi, gençliğin itirazının emek mücadelesiyle birleştiğinde mevcut düzenin meşruiyetini sorgulatabilecek bir toplumsal güce dönüşebileceğini göstermektedir. Tarihten öğrenmek, eski mücadele biçimlerini aynen tekrarlamak değil, değişen koşullarda özgürleşmenin yeni yollarını bulmaktır.

Bu nedenle demokratik eylemlerin etkisini artırmak, şiddeti artırmakla karıştırılmamalıdır. Barışçıl kitlesel eylemler, örgütlü iş bırakmalar, öğrenci ve emekçi dayanışması, yerel toplulukların katılımı ve süreklilik taşıyan demokratik baskı, toplumsal talepleri gündemin merkezine taşıyabilir. Mücadelenin gücü, yarattığı tahribatla değil, geniş kesimleri harekete geçirme ve kalıcı haklar elde etme kapasitesiyle ölçülmelidir.

Avrupa’da bugün ortaya çıkan hareketlilik yeni bir toplumsal uyanışın imkânlarını barındırıyor. Ancak bu imkânın gerçekleşmesi, yalnızca sokağın büyümesine değil, sokağın ortak bir siyasal irade oluşturabilmesine bağlıdır. Yoksulluğa karşı insanca yaşam, güvencesizliğe karşı sosyal haklar, otoriterleşmeye karşı demokratik özgürlükler ve savaşa karşı halkların dayanışması, bu iradenin temel eksenlerini oluşturabilir.

Mesele, öfkeyi ifade etmekten öfkenin nedenlerini ortadan kaldırabilecek bir toplumsal güç yaratmaya geçmektir. Çünkü iktidarlar değişebilir; fakat toplumsal eşitsizlikleri üreten ilişkiler sorgulanmadıkça aynı sorunlar farklı biçimler altında yeniden ortaya çıkabilir.

Geçmişin mücadele deneyiminden öğrenmek, geçmişi tekrarlamak değildir. Asıl görev, bugünün koşullarında özgürleşme mücadelesinin yeni imkânlarını yaratmaktır. Toplumsal öfkenin tarihsel bir güce dönüşmesi de ancak insanların ortak sorunlarını ortak bir iradeye, ortak bir iradeyi ise kalıcı toplumsal dönüşümün öznesine dönüştürebilmesiyle mümkündür.

Ez cümle: Bugünün öfkesini anlamaya çalıştık; yarının toplumsal iradesinin hangi koşullarda oluşabileceği sorusunu açık bıraktık.

20.10.2026

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  Sürgünde Büyüyen Özlem, Kelimelerde Yaşayan Bir Ömür!  

  Alevi Haber Ağı 13 Ekim 202613 Ekim 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  Seni özlemle anıyorum usta. Seninle birlikte yalnızca bir yazarı değil, sürgünün içinden geçerek edebiyata dönüşen bir ömrü de anıyoruz. ✍️Erdoğan Doğan Mehmet Uzun gibi insanların; ömürleri bir gün sona erer ama hikâyeleri bitmez. Çünkü onlar, kendi yaşamlarını aşan bir acının, bir özlemin ve bir halkın belleğinin sözcüsü olurlar. Mehmet Uzun, benim için o insanlardan biridir. […]

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  Avrupa Alevi Hareketi Üzerine Analitik Bir Değerlendirme!

  Alevi Haber Ağı 12 Ekim 202612 Ekim 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  Avrupa Alevi hareketinin, özellikle Almanya’da eyalet düzeyinde elde ettiği Hak Anlaşmaları (Staatsverträge) ve Kamu Tüzel Kişiliği, Aleviliği kendi doğruları ve inançsal özerkliğiyle kamusal alana taşımıştır. Mevcut iktidar yapısı, Alevi hareketinin Avrupa’daki bu finansal, hukuki ve kurumsal özerkliğini doğrudan kontrol edemediği ölçüde; bu başarıyı zayıflatmaya, hareketi içeriden tartışmalı hale getirmeye ve alternatif söylem odakları yaratmaya yönelmiştir. […]

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  Karda İz, Rüzgâr da Kök!

  Alevi Haber Ağı 28 Eylül 202612 Ekim 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  Fırtınanın ortasında o eğilen ama kırılmayan ağaç gibi,İnsana “Yürü!” demek için…Yolu olmasa da yürü. ✍️Erdoğan Doğan Yolların henüz asfaltla örtülmediği,Zamanın, tipinin sesiyle ölçüldüğü o eski günde;Bir adam yürüyordu yokuşu,Yükü sırtında değil, zamanın tam ortasındaydı.​Yanı başında bir ağaç…Yapraksız, çıplak, rüzgâra eğilmiş;Ama devrilmemiş.Çünkü bilirdi ki eğilmek, yenilmek değildir her zaman;Kökü derinde olanın kavgası, fırtınadan uzundur.​Şimdi şehirler kurduk, […]

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  Sokakta Biriken Ses

  Alevi Haber Ağı 27 Eylül 202627 Eylül 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  26 Eylül’de Almanya’nın sokaklarında farklı diller konuşuldu. ✍️Erdoğan Doğan Almanya’da emek açısından yeni bir dönemin eşiğinde miyiz?26 Eylül eylemlerinin ardından Almanya’nın ekonomisi, sosyal devleti, emekçileri ve geleceği üzerine bir değerlendirme26 Eylül 2026.Almanya’nın birçok kentinde insanlar aynı gün sokaklara çıktı.Berlin’de, Hamburg’da, Frankfurt’ta, Hannover’de, Stuttgart’ta, Nürnberg’de, Rostock’ta, Kiel’de ve daha birçok kentte…Ellerinde farklı flamalar, dillerinde farklı sloganlar, […]

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  12 Eylül Askerî Faşist Darbesi: Toplumun Hafızasında Açılan Uzun Yara!

  Alevi Haber Ağı 12 Eylül 202612 Eylül 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  12 Eylül 1980 sabahı tanklar sokağa çıktığında hedef sadece siyasal iktidar değildi. Hedef; kendi geleceğini tartışan, örgütlenen, itiraz eden ve başka bir dünyanın mümkün olduğuna inanan bir toplumdu. ✍️Erdoğan Doğan 12 Eylül 1980’in 46. yılında 12 Eylül 1980 sabahı tanklar sokağa çıktığında hedef sadece siyasal iktidar değildi. Hedef; kendi geleceğini tartışan, örgütlenen, itiraz eden ve […]

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  Korku Sokağa Çıktı: Şimdi Sıra Umutta!

  Alevi Haber Ağı 10 Eylül 202610 Eylül 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  Faşizm; işyerinde, okulda, üniversitede, mahallede, kültürde, sendikada, sokakta ve insanların birbirleriyle kurduğu ilişkilerde yenilir. ✍️Erdoğan Doğan İki üniversiteli gencin konuşmasından bir ülkenin ruh haline… Seçim sonuçları açıklandığında gece çoktan ilerlemişti. Televizyon ekranlarında rakamlar değişiyor, yorumcular sonuçları anlamaya çalışıyor, haritalar birbiri ardına kırmızıya boyanıyordu. Ama o gece Almanya’da bazı insanlar televizyon ekranına yalnızca bir seçim sonucu […]

Alevi Haber Ağı

WhatsApp at Alevi Haber Ağı | +49 17623699769 | info@alevihaberagi.com | Web | + postsBio ⮌

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

• Alevi Haber Ağı

  Datça Demokrasi Platformu: “Savaşa da, İstibdata da Rızamız Yok!” / Video
• Alevi Haber Ağı

  Hafta Sonu Düzenlenen Seminer, Katılımcıların Yoğun İlgisiyle Başarıyla Tamamlandı
• Alevi Haber Ağı

  BirGün Muhabiri İsmail Arı’nın Gözaltına Alınmasına Tepki: “Gazetecilik Suç Değildir!”
• Alevi Haber Ağı

  Almanya’da “Türkiye’de Barış Süreci” Paneli: Alevilerin Eşit Temsiliyeti ve Ortak Gelecek Tartışılacak