İHD Dersim Şubesinden Çözüm Süreci İçin 5 Acil Adım Çağrısı: “Kalıcı Barış Demokratikleşme ve Geçmişle Yüzleşmeyle Mümkün”

İnsan Hakları Derneği (İHD) Dersim Şubesi, Kürt meselesinin çözümüne yönelik yürütülen süreç kapsamında hükümete ve Türkiye Büyük Millet Meclisine demokratikleşme ve hukuki reform çağrısında bulundu. Silahsızlanma sürecinde şeffaflık, hukuki güvenceler, kayyum uygulamalarının sona erdirilmesi, sivil toplumun katılımı ve geçmişle yüzleşme taleplerini gündeme taşıyan İHD, “Kanunun yürürlüğe girmesi ile kalıcı barışın kurulması aynı şey değildir” vurgusu yaptı.

AHA Haber Merkezi – İnsan Hakları Derneği (İHD) Dersim Şubesi, Kürt meselesinin demokratik ve barışçıl çözümüne yönelik yürütülen sürece ilişkin “Çözüm Süreci İçin Acilen Atılması Gereken 5 Adım” başlıklı bir açıklama yayımladı.

Açıklamada, TBMM Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun 18 Şubat 2026 tarihinde kabul ettiği rapor ile 18 Ağustos 2026 tarihinde yayımlandığı belirtilen 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun değerlendirildi.

İHD Dersim Şubesi, söz konusu yasal düzenlemeyi eksikliklerine rağmen önemli bir adım olarak nitelendirirken ifade özgürlüğü, protesto hakkı, medya özgürlüğü ve muhalefete yönelik operasyonlar gibi alanlarda devam eden hak ihlallerinin toplumsal güvensizliği derinleştirdiğine dikkat çekti.

Birleşmiş Milletlerin çatışma çözümüne ilişkin rehberlerine de değinilen açıklamada, kalıcı barışın yalnızca silahsızlanmayla değil, demokratikleşme, hukuki güvenceler ve geçmişle yüzleşmeyle mümkün olabileceği vurgulandı.

1. Silahsızlanma Süreci Şeffaf ve Denetlenebilir Olmalı

İHD Dersim Şubesi, 7595 sayılı Kanun’un uygulanmasında şeffaflık, hukuki güvence ve demokratik denetim ilkelerinin esas alınmasını istedi.

Silahsızlanmanın ve örgütün fiilî varlığının sona erdiğinin tespit edilmesiyle bağlantılı düzenlemelere dikkat çekilen açıklamada, hükümetten bu süreçte kullanılacak kriterleri kamuoyuna açıklaması talep edildi.

Tespit ve teyit süreçlerinin sonuçlarının güvenlik açısından sakınca oluşturmayacak ölçüde paylaşılması, uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi ve TBMM denetiminin etkin biçimde işletilmesi gerektiği belirtildi.

2. Kanundan Yararlanma Koşulları Netleştirilmeli

İHD, 7595 sayılı Kanun’un genel bir infaz reformu olmadığını, PKK/KCK ile bağlantılı belirli faaliyetleri kapsayan ve özel koşullara bağlı bir geçiş dönemi düzenlemesi olduğunu belirtti.

Kanunda soruşturma, kovuşturma ve bazı mahkûmiyetlerin infazı bakımından beş veya on yıllık erteleme süreleri öngörüldüğüne dikkat çekilen açıklamada, uygulamada ayrımcılığa yol açabilecek belirsizliklerin giderilmesi istendi.

Kanundan yararlanma koşullarının açık ve nesnel ölçütlere bağlanması gerektiğini vurgulayan İHD, geri dönen kişilerin barınma, sağlık, ekonomik ve sosyal yaşama katılım haklarının da güvence altına alınmasını talep etti.

3. Kayyum Uygulamalarına Son Verilmeli, AİHM ve AYM Kararları Uygulanmalı

İHD Dersim Şubesi, demokratikleşme adımlarının silahsızlanma sürecinin ilerlemesine bağlı hâle getirilmemesi gerektiğini vurguladı.

Açıklamada, hükümetin gecikmeden hayata geçirmesi istenen demokratikleşme talepleri şöyle sıralandı:

• Kayyum uygulamalarına son verilmeli, seçilmiş belediye başkanları görevlerine iade edilmeli.
• Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) kararları eksiksiz uygulanmalı.
• İnfaz Kanunu, infaz eşitliği ve umut hakkı temelinde yeniden düzenlenmeli; hasta mahpuslar serbest bırakılmalı.
• İfade, örgütlenme, toplantı ve gösteri özgürlükleri güvence altına alınmalı.
• Kürt kimliği, dili, kültürü ve eşit yurttaşlık talepleri demokratik siyaset içinde ele alınmalı.

İHD, silahsızlanmanın hukuki reformlar ve demokratikleşme adımlarıyla desteklenmemesi hâlinde kalıcı barışın sağlanamayacağı uyarısında bulundu.

4. İzleme Mekanizmasına Sivil Toplum Katılmalı

İHD Dersim Şubesi, çözüm sürecinin izlenmesi ve değerlendirilmesinde yalnızca güvenlik kurumlarının görüşlerinin esas alınmaması gerektiğini belirtti.

TBMM bünyesindeki izleme mekanizmasının etkin biçimde çalışmasını isteyen dernek, sürecin ilerleyişi, karşılaşılan sorunlar ve alınan önlemler hakkında düzenli raporlar yayımlanması çağrısında bulundu.

İnsan hakları örgütlerinin, baroların, akademisyenlerin ve sivil toplum temsilcilerinin sürece katılımının sağlanması gerektiği vurgulandı.

İHD, toplumsal katılımın ve demokratik denetimin güçlendirilmesinin barış sürecine duyulan güven açısından önem taşıdığını ifade etti.

5. Faili Meçhul Cinayetler ve Zorla Kaybetmelerle Yüzleşilmeli

İHD Dersim Şubesi, kalıcı barışın geçmişte yaşanan ağır insan hakları ihlalleriyle yüzleşilmeden sağlanamayacağını vurguladı.

Zorla kaybetmelerin ve faili meçhul cinayetlerin aydınlatılması için etkili soruşturma ve hakikate erişim mekanizmaları kurulması istendi.

Çatışmalardan etkilenen bölgelerde sosyal, ekonomik ve psikolojik onarım programlarının geliştirilmesi gerektiği belirtilen açıklamada, kadınların, gençlerin, mağdur ailelerinin ve sivil toplumun barış sürecine katılımının güvence altına alınması talep edildi.

Dernek, geçmişte yaşanan ağır hak ihlallerinin tekrarlanmasını önleyecek kurumsal düzenlemelerin hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.

“Kanunun Yürürlüğe Girmesi Kalıcı Barışın Kurulduğu Anlamına Gelmez”

İHD Dersim Şubesi, açıklamasının sonuç bölümünde çözüm sürecinin yalnızca silahlı çatışmanın sona ermesiyle sınırlı kalmaması gerektiğine dikkat çekti.

7595 sayılı Kanun’un önemli bir hukuki çerçeve oluşturduğunu belirten dernek, kalıcı barış için üç temel alanın eş zamanlı ilerlemesi gerektiğini ifade etti.

Bunların silahsızlanma ve buna bağlı hukuki düzenlemeler, temel hak ve özgürlükleri esas alan demokratikleşme reformları ile hakikat ve toplumsal onarımı kapsayan barış programı olduğu belirtildi.

Açıklamada şu değerlendirmeye yer verildi:

“Kanunun yürürlüğe girmesi ile kalıcı barışın kurulması aynı şey değildir. Kanunun uygulanması, demokratikleşme reformları, etkili Meclis denetimi ve geçmişle yüzleşme süreçleriyle birlikte ele alınmalıdır.”

İHD’den Hükümete Çağrı: “Daha Fazla Cesaret ve Sorumluluk”

İHD Dersim Şubesi, hükümetin çözüm sürecinde daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguladı.

Kalıcı barışın sağlanabilmesi için demokratikleşme adımlarının geciktirilmemesi, hukuki güvencelerin güçlendirilmesi ve toplumsal onarımın esas alınması gerektiğini belirten dernek, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“İHD, bu konuda hükümeti daha fazla cesarete ve sorumluluk almaya davet etmektedir”

İHD Dersim Şubesinin beş maddelik çağrısı, Kürt meselesinin çözümünde hukuki düzenlemelerin yanı sıra temel hak ve özgürlüklerin korunması, demokratik katılım ve geçmişle yüzleşme taleplerini yeniden gündeme taşıdı.

Alevi Haber Ağı

WhatsApp at Alevi Haber Ağı | +49 17623699769 | info@alevihaberagi.com | Web | + postsBio ⮌

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

• Alevi Haber Ağı

  İSİG Meclisinden İş Cinayetleri Raporu: “Ekim Ayında 193, Yılın İlk 10 Ayında En Az 1.930 İşçi Yaşamını Yitirdi”
• Alevi Haber Ağı

  AABK’den Mahir Akkoyun’un Gözaltına Alınmasına Tepki: “Mahir Akkoyun Derhal Serbest Bırakılsın!”
• Alevi Haber Ağı

  TİP’ten Yonca Şık’ın Gözaltına Alınmasına Tepki: “Önce Tehdit, Sonra Talimat Geldi!”
• Alevi Haber Ağı

  AABK’den Turgut Öker’in Onursal Başkanlık Unvanına İlişkin Açıklama: “Genel Kurul Kararları Herkes İçin Bağlayıcıdır”