DEM Parti Milletvekili Celal Fırat’tan Dersim Tertelesi’nin 89. Yılında Meclis’e Soru Önergesi: “Seyit Rıza ve Yol Arkadaşlarının Mezar Yerleri Açıklansın”

DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat, Dersim Tertelesi’nin 89. yılında, 15 Kasım 1937’de idam edilen Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması, 1937-1939 yıllarında yaşanan katliamın bütün yönleriyle aydınlatılması ve devlet arşivlerinin kamuoyuna açılması talebiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne soru önergesi sundu. Fırat, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yanıtlaması istemiyle verdiği önergede kayıpların akıbetinden zorunlu sürgünlere, toplu mezarlardan el konulan kültürel varlıklara kadar birçok konuyu gündeme taşıdı.

AHA Haber Merkezi – Dersim Tertelesi’nin 89. yılında, 15 Kasım 1937’de Elazığ’da idam edilen Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerlerinin hâlâ açıklanmamış olması yeniden Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin gündemine taşındı.

DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından yanıtlanması istemiyle TBMM Başkanlığına sunduğu yazılı soru önergesinde, Dersim’de 1937, 1938 ve 1939 yıllarında yaşananların bütün yönleriyle araştırılmasını istedi.

Fırat, önergesinde yaşamını yitirenlerin kimliklerinin belirlenmesi, toplu mezar yerlerinin açıklanması, zorunlu sürgünlerin araştırılması ve katliama ilişkin resmî belgelerin kamuoyuyla paylaşılması taleplerine yer verdi.

“Seyit Rıza ve Yol Arkadaşlarının Mezar Yerleri Neden Gizleniyor?”

Celal Fırat, soru önergesinde 15 Kasım 1937’de Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edilen Seyit Rıza ve beraberindeki altı kişinin akıbetine dikkat çekti.

Önergede Seyit Rıza’nın yanı sıra oğlu Resik Uşen, Kureyşan Ocağı Piri Uşenê Seydi, Demenan aşiretinden Aliye Mirzê Sili ve Hesen Ağa, Yusufan aşiret lideri Fındık Ağa ile Kureyşan Ocağı mensubu Hesenê İvraime Qıji’nin isimleri anıldı.

Seyit Rıza’nın idam edilmeden önce söylediği aktarılan şu sözlere de yer verildi:

“Ben sizin yalan ve hilelerinizle baş edemem bu bana dert oldu; ama ben de sizin önünüzde diz çökmedim bu da size dert olsun.”

Fırat, aradan geçen 89 yıla rağmen mezar yerlerinin açıklanmamasını gündeme getirerek bu bilgilerin neden gizli tutulduğunun yanıtlanmasını istedi.

Dersim’de Yaşamını Yitirenlerin Sayısı ve Kayıpların Akıbeti Soruldu

Önergede Dersim Tertelesi sırasında yaşamını yitirenlerin sayısına ilişkin farklı veriler bulunduğuna dikkat çekildi.

Resmî kayıtlarda 13 bin 160 kişinin yaşamını yitirdiğinin belirtildiğini aktaran Fırat, tanık anlatımlarına ve farklı araştırmalara dayanan değerlendirmelerde ise bu sayının 70 bine kadar çıktığını ifade etti.

Fırat, 1937-1939 yılları arasında kaç kişinin öldürüldüğünün, yaşamını yitirenlerin ve kayıpların isim listelerinin neden açıklanmadığının araştırılmasını talep etti.

Erdoğan’ın 2011 Yılındaki Dersim Açıklaması Hatırlatıldı

Celal Fırat, önergesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2011 yılında Dersim’de yaşananlara ilişkin yaptığı açıklamalara da değindi.

Erdoğan’ın o dönem Dersim’de planlı bir askerî operasyon yürütüldüğüne ve yaşanan büyük acılara dikkat çektiğini hatırlatan Fırat, devletin en üst düzeyinde yapılan açıklamalara rağmen katliamın bütün yönleriyle aydınlatılmadığını savundu.

Fırat, 25 Aralık 1935 tarihli ve 2884 sayılı Tunceli Vilayetinin İdaresi Hakkında Kanun ile 4 Kasım 1937 tarihli Bakanlar Kurulu kararını da gündeme getirerek tarihsel ve hukuksal sorumlulukların açıklığa kavuşturulmasını istedi.

“Dersim’in Kayıp Kızlarına İlişkin Belgeler Neden Açıklanmıyor?”

Soru önergesinde, kamuoyunda “Dersim’in Kayıp Kızları” olarak bilinen ve katliam sürecinde ailelerinden koparılan kız çocuklarının akıbeti de gündeme taşındı.

Fırat, bu çocuklara ilişkin kayıtların açıklanmasını, sürgüne gönderilen yurttaşların sayısının ve gönderildikleri illerin belirlenmesini talep etti.

Dersim’den sürgün edilenlerin ne kadarına geri dönüş imkânı sağlandığının da yanıtlanmasını istedi.

Celal Fırat’tan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a 10 Soru

DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat’ın önergesinde yanıtlanmasını istediği konular şöyle:

1. Seyit Rıza, oğlu ve yol arkadaşlarının mezar yerleri nerededir? Mezar yerleri neden gizlenmektedir?
2. 1937, 1938 ve 1939 yıllarında Dersim’de kaç yurttaş yaşamını yitirmiştir? Öldürülenlerin ve kayıpların isim listeleri neden açıklanmamaktadır?
3. Dersim katliamında yaşamını yitirenlerin toplu mezar yerleri nerededir?
4. 1937-1939 yılları arasında Dersim’den kaç yurttaş, hangi illere sürgün edilmiştir? Bunların ne kadarına geri dönüş imkânı sağlanmıştır?
5. Dersim’de isyan çıkardıkları iddiasıyla tutuklanan 58 kişiden 7’sinin idam edilmesinin ardından diğer 51 kişinin akıbeti ne olmuştur?
6. Dersim katliamı nedeniyle oluşan zararların tazmin edilmesine yönelik bir çalışma yapılacak mıdır?
7. Kamuoyunda “Dersim’in Kayıp Kızları” olarak bilinen, ailelerinden koparılan kız çocuklarına ilişkin kayıtlar neden açıklanmamaktadır?
8. Dersim katliamına ilişkin mahkeme kayıtları ve devlet arşivleri neden kamuoyuna açılmamaktadır?
9. Katliam yıllarında el konulan kültürel varlıklara ilişkin kayıt tutulmuş mudur? Bu varlıkların mirasçılarına iade edilmesi gündemde midir?
10. Dersim’de 1937-1939 yıllarında yaşanan katliamın bütün gerçekliğiyle ortaya çıkarılması için kapsamlı bir çalışma yürütülecek midir?

“Dersim Tertelesi Bütün Gerçekliğiyle Aydınlatılmalı”

Celal Fırat’ın Meclis’e sunduğu soru önergesi, Dersim Tertelesi’nin 89. yılında tarihsel gerçeklerin açığa çıkarılması ve kayıpların akıbetinin belirlenmesi taleplerini yeniden gündeme taşıdı.

Önergede özellikle Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması, toplu mezarların tespit edilmesi, zorunlu sürgünlerin belgelenmesi ve devlet arşivlerinin kamuoyuna açılması talepleri öne çıktı.

Dersim Tertelesi’nin üzerinden 89 yıl geçmesine rağmen mezar yerleri, kayıplar ve sürgünlere ilişkin yanıt bekleyen sorular, yüzleşme, hakikat ve tarihsel adalet taleplerinin merkezinde yer almaya devam ediyor.

Alevi Haber Ağı

WhatsApp at Alevi Haber Ağı | +49 17623699769 | info@alevihaberagi.com | Web | + postsBio ⮌

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

• Alevi Haber Ağı

  DEM Parti Milletvekili Ayten Kordu’dan Munzur Üniversitesi’ndeki Alevilere Yönelik Hakaret İddialarına Soru Önergesi: “Cezasızlık Son Bulmalı”
• Alevi Haber Ağı

  PSAKD Genel Başkanı Cuma Erçe’den Eğitime Destek ve Dayanışma Konserine Çağrı: “Gelin, Bu Işığı Hep Birlikte Çoğaltalım!” / Video
• Alevi Haber Ağı

  AABK Yol İnanç Kurulu Başkanı Ecevit Emre Berlin’de Demokrasi ve İnanç Özgürlüğünü Gündeme Taşıdı: “Evrensel Değerler Ortak Bir Koruma Kalkanına Dönüşmeli”
• Alevi Haber Ağı

  Varto Ekoloji Platformu’ndan Boykot Çağrısı: “Şirket Odaklı Anlayışa Geçit Vermeyeceğiz”