20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü’nde Türkiye’de çocuk işçiliği ve çocuk işçi ölümleri yeniden gündemde. İSİG Meclisi’nin verilerine göre 2025–2026 eğitim öğretim yılında en az 95 çocuk işçi yaşamını yitirdi. Mesleki Eğitim Merkezlerinde (MESEM) bildirilen binlerce iş kazası ve öğrenci ölümleri ise çocukların eğitim hakkı, çalışma koşulları ve yaşam güvenliği konusundaki tartışmaları derinleştiriyor.

Hasan Hüseyin Dönmez / AHA – Bugün 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü. Dünyanın dört bir yanında çocukların yaşama, eğitim, sağlık, oyun oynama ve güvenli bir ortamda büyüme hakları hatırlatılırken Türkiye’de çocuk işçiliği, iş kazaları ve çocuk işçi ölümleri önemli bir toplumsal sorun olarak gündemdeki yerini koruyor.

Okul sıralarında olması gereken yaşlarda atölyelerde, fabrikalarda, sanayi sitelerinde, tarlalarda ve inşaatlarda çalıştırılan çocukların karşı karşıya kaldığı tehlikeler, eğitim ve sosyal koruma politikalarının yeniden tartışılmasına neden oluyor.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi’nin 22 Eylül 2026 tarihli raporunda yer alan verilere göre 2025–2026 eğitim öğretim yılında en az 95 çocuk işçi çalışırken yaşamını yitirdi.

Mesleki Eğitim Merkezleri kapsamında bildirilen iş kazaları ve öğrenci ölümleri de çocukların mesleki eğitim adı altında hangi koşullarda çalıştırıldığı sorusunu gündeme taşıyor.

Bir Eğitim Yılında En Az 95 Çocuk İşçi Yaşamını Yitirdi

20 Kasım 1989’da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilen Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, çocukların eğitim, gelişim, korunma ve ekonomik sömürüden uzak yaşama haklarını güvence altına almayı amaçlıyor.

Ancak Türkiye’de çocukların çalışma yaşamında karşı karşıya kaldığı riskler, bu hakların uygulanması konusunda ciddi sorunlar bulunduğunu gösteriyor.

İSİG Meclisi’nin 22 Eylül 2026 tarihinde yayımladığı belirtilen rapora göre 1 Eylül 2025 ile 31 Ağustos 2026 tarihleri arasında en az 95 çocuk işçi yaşamını yitirdi.

Raporda aktarılan verilere göre bir önceki eğitim öğretim yılında 72 olan çocuk işçi ölümleri, son dönemde yaklaşık yüzde 32 arttı.

Yaşamını yitiren çocukların 28’i 5–14 yaş grubunda, 67’si ise 15–17 yaş grubundaydı. Hayatını kaybeden çocuklardan 14’ünün göçmen veya mülteci olduğu belirtildi.

Bu veriler, çocuk işçiliğinin yalnızca eğitim hakkıyla ilgili değil, aynı zamanda çocukların yaşam hakkını doğrudan ilgilendiren bir sorun olduğunu ortaya koyuyor.

MESEM’lerde Binlerce İş Kazası ve Öğrenci Ölümleri

Türkiye’de çocuk işçiliğine ilişkin tartışmaların önemli başlıklarından birini Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) oluşturuyor.

MESEM sistemi kapsamında öğrenciler haftanın bir günü okulda teorik eğitim alırken dört günü işletmelerde uygulamalı eğitim görüyor.

Resmî olarak meslek kazandırmayı ve gençlerin istihdama katılımını kolaylaştırmayı amaçlayan sistem, öğrencilerin eğitim süreçlerinin önemli bölümünü işletmelerde geçirmesi nedeniyle eleştiriliyor.

Metinde aktarılan bilgilere göre Millî Eğitim Bakanlığı’nın 3 Eylül 2026 tarihinde TBMM’ye verdiği yazılı yanıtta, 2025 ve 2026 yıllarında MESEM kapsamında 9.950 iş kazası ve 37 öğrenci ölümü bildirildi.

Bakanlığın 23 Haziran 2026 tarihli önceki yanıtında ise 2016 yılından itibaren toplam 3.080 iş kazası ve 13 ölüm açıklandığı belirtildi.

Eğitim-İş’in, iki açıklama arasındaki farklılıklara tepki göstererek Bakanlıktan açıklama istediği aktarıldı.

Bu veriler arasındaki farklılıklar, kayıtların kapsamı, iş kazalarının bildirilme biçimi ve denetim mekanizmaları konusunda yanıt bekleyen soruları gündeme getiriyor.

Mesleki Eğitim mi, Ucuz İş Gücü mü?

Mesleki eğitim, gençlerin teknik bilgi ve beceri kazanması açısından önemli bir eğitim alanı olarak kabul ediliyor.

Ancak öğrencilerin işletmelerde geçirdikleri süre, çalışma koşulları ve iş güvenliği önlemleri, mesleki eğitimin niteliği konusunda tartışmalara neden oluyor.

Çocukların bedensel, zihinsel ve sosyal gelişimlerinin korunması, mesleki eğitim uygulamalarının temel ölçütlerinden biri olmak zorunda.

Eğitim ile çocuk emeğinin ekonomik kazanç amacıyla kullanılması arasındaki sınırın açık biçimde belirlenmesi gerektiği vurgulanırken, çocukların tehlikeli çalışma koşullarından korunması için etkin denetim mekanizmalarının işletilmesi önem taşıyor.

MESEM kapsamında bildirilen iş kazaları ve öğrenci ölümleri, mesleki eğitim politikalarının çocukların yüksek yararı doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğini bir kez daha gündeme getiriyor.

Yoksulluk Çocuk İşçiliğini Derinleştiriyor

Çocuk işçiliğinin temel nedenleri arasında yoksulluk, işsizlik, güvencesiz çalışma, gelir dağılımındaki eşitsizlikler ve ailelerin karşı karşıya kaldığı ekonomik güçlükler bulunuyor.

Geçim sıkıntısı yaşayan bazı ailelerde çocukların hane gelirine katkıda bulunması bir zorunluluk hâline gelebiliyor.

Bu durum, çocuk işçiliğinin yalnızca bireysel tercihlerle açıklanamayacağını, ekonomik ve toplumsal koşullarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

İSİG Meclisi’nin aktarılan verilerine göre 2025–2026 eğitim öğretim yılında yaşamını yitiren çocukların 37’si tarımda, 27’si sanayide, 18’i inşaatta ve 13’ü hizmet sektöründe çalışıyordu.

Çocuk işçi ölümlerinin farklı sektörlere yayılması, çocuk emeğinin yalnızca belirli iş kollarıyla sınırlı olmadığını gösteriyor.

En Fazla Çocuk İşçi Ölümü Antalya’da

İSİG Meclisi’nin raporunda aktarılan verilere göre 2025–2026 eğitim öğretim yılında en fazla çocuk işçi ölümünün yaşandığı il, dokuz ölümle Antalya oldu.

Antalya’yı altı ölümle Şanlıurfa, beş ölümle Mersin izledi.

Tarım, sanayi, inşaat ve hizmet sektörlerinde yaşanan çocuk işçi ölümleri, çalışma yaşamındaki risklerin farklı bölgelerde ve farklı üretim alanlarında ortaya çıktığını gösteriyor.

Çocukların ağır makinelerle, tehlikeli ekipmanlarla ve sağlıksız çalışma koşullarıyla karşılaşması, iş güvenliği önlemlerinin yanı sıra eğitim ve sosyal koruma politikalarının da önemini artırıyor.

Çocukların Yaşamı Üretim Maliyeti Değildir

Çocukların çalışırken yaralanması veya yaşamını yitirmesi, yalnızca iş yerlerindeki güvenlik önlemleriyle sınırlı olmayan bir soruna işaret ediyor.

Eğitim hakkı, sosyal koruma, ekonomik koşullar ve kamu denetimi, çocuk işçiliğiyle mücadelenin birbirini tamamlayan unsurları arasında bulunuyor.

Çocukların tehlikeli işlerde çalıştırılmasının önlenmesi, iş yerlerinin etkin biçimde denetlenmesi ve ailelere yeterli sosyal destek sağlanması, çocuk işçiliğiyle mücadelede öne çıkan ihtiyaçlar arasında yer alıyor.

Hiçbir üretim hedefi veya ekonomik kazanç, çocukların yaşam hakkının önüne geçmemeli.

Çocukluk Bir Ayrıcalık Değil, Temel Bir Haktır

Çocukların eğitim görmesi, oyun oynaması, sanat ve sporla ilgilenmesi, bilimle tanışması ve güvenli koşullarda büyümesi temel hakları arasında yer alıyor.

Çocukları yalnızca geleceğin çalışanları olarak değerlendiren yaklaşımlar, onların bugün de hak sahibi bireyler olduğu gerçeğini göz ardı etme riski taşıyor.

20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü, çocukların neden çalışmak zorunda kaldığının ve bu koşulların nasıl ortadan kaldırılabileceğinin tartışılması açısından da önem taşıyor.

Çocuk işçiliğiyle mücadelede ailelerin insanca yaşayabileceği gelir güvencesi, kamusal ve nitelikli eğitim, ücretsiz okul yemeği, sosyal destekler ve etkili iş yeri denetimleri önemli başlıklar arasında bulunuyor.

Mesleki eğitim uygulamalarının da çocukların güvenliğini, gelişimini ve eğitim hakkını esas alacak biçimde düzenlenmesi gerekiyor.

Bir Ülkenin Geleceği Çocuk Emeği Üzerine Kurulamaz

Bir toplumun gelişmişliği yalnızca ekonomik büyüme, üretim kapasitesi veya ihracat rakamlarıyla değil, çocuklarına sunduğu yaşam koşullarıyla da değerlendiriliyor.

Bir eğitim yılında en az 95 çocuğun çalışırken yaşamını yitirdiğine ilişkin veriler ve MESEM kapsamında bildirilen binlerce iş kazası, çocukların yaşam ve eğitim haklarının korunması konusunda ciddi sorular ortaya çıkarıyor.

20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü, çocukların haklarını hatırlatmanın ötesinde, bu hakların günlük yaşamda nasıl güvence altına alınacağını tartışmak için de önemli bir gün.

Çocukların yeri tehlikeli çalışma koşulları değil; güvenli okullar, oyun alanları ve gelişimlerini destekleyen ortamlardır.

WhatsApp at  | +49 17623699769 | info@alevihaberagi.com | Web | + posts

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

By Alevi Haber Ağı

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir