Suruç’un Tescilli Narı Yok Olma Tehlikesiyle Karşı Karşıya: “100 Dekar Ekiyoruz, Masrafımızı Çıkaramıyoruz”

Şanlıurfa’nın verimli Suruç Ovası’nda geçmişte yaklaşık 20 köyün temel geçim kaynaklarından biri olan nar üretimi, artan su ve girdi maliyetleri nedeniyle hızla geriliyor. Bir dönem 8 bin 860 dekar alanda yetiştirilen Suruç narında ekim alanlarının yaklaşık bin dekara kadar düştüğü belirtiliyor. Çocukluğundan bu yana nar üreticiliği yapan Selamî Kip, özellikle sulama ücretleri ile mazot, gübre, ilaç ve işçilik maliyetlerinin çiftçiyi üretimden kopardığını belirterek, “Babam 12 dekar ekti, bununla evini geçindirebiliyordu. Şimdi 100 dekar ekiyoruz ama masrafımızı çıkaramıyoruz” dedi.

“Barajdan 75 kilometre uzaklıktaki Harran’da dönüm başına su ücreti 500 TL’yken burada 3 bin 600 TL. Bundan dolayı bölgemizde çiftçilik her geçen yıl ölüyor. İnsanlar artık ekim yapamaz hale getirildi. Bu bilinçli bir politikanın ürünüdür.”

AHA Haber Merkezi – Şanlıurfa’nın Suruç ilçesinde yüzyıllardır bölgenin topraklarında yetiştirilen, iri taneleri, yumuşak çekirdeği ve kendine özgü mayhoş tadıyla bilinen Suruç narının üretim alanları giderek daralıyor.

Suruç Ovası’nın yaklaşık yüzde 90’ının tarıma elverişli olmasına rağmen artan üretim maliyetleri, özellikle de yüksek sulama ücretleri çiftçilerin üretimi sürdürmesini zorlaştırıyor.

Geçmişte yaklaşık 20 köyün önemli geçim kaynakları arasında bulunan nar üretiminin bugün bu sayının dörtte birine kadar gerilediği belirtiliyor.

İlçe genelinde bir dönem 8 bin 860 dekar alanda Suruç narı yetiştirilirken, bugün nar ekili alanların yaklaşık bin dekara düştüğü ve yıllık üretimin 165 ton civarında olduğu ifade ediliyor.

Suruç Narı Coğrafi İşaretle Tescillendi

Suruç’un mikroklima yapısına özgü koşullarda yetişen Suruç narı, bölgenin önemli tarımsal değerleri arasında bulunuyor.

İri taneleri, yumuşak çekirdeği ve mayhoş tadıyla bilinen ürün, 2021 yılında Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillendi. 2023 yılında Avrupa Birliği coğrafi işaret sistemine yapılan başvurunun kabul edilmesinin ardından ürüne AB Komisyonu tarafından Koruma Menşe Adı (PDO) verildi.

Ancak tescil ve coğrafi işaretle sağlanan korumaya rağmen üreticilerin karşı karşıya bulunduğu ekonomik sorunlar, Suruç narının üretim alanlarının giderek küçülmesine neden oluyor.

50 Yıllık Nar Bahçesinde Üretimi Sürdürüyor

Suruç’a bağlı kırsal Sêpingar Mahallesi’nde yaşayan 58 yaşındaki üretici Selamî Kip, çocukluğundan bu yana nar üretimi yapıyor.

Marut, Araban ve Alîgor çevresinde de nar üretiminin sürdüğünü belirten Kip’in 12 dekarlık nar bahçesi bulunuyor.

Her dekara yaklaşık 50 nar ağacı dikildiğini ve fidanların üçüncü yaşından itibaren ürün vermeye başladığını anlatan Kip, nar ağacının kendisini doğal yollarla yenileyebilen bir yapıya sahip olduğunu söyledi:

“Nar ağaçları bir yandan kururken diğer yandan doğal olarak çıkan yeni dallarla kendini yeniliyor ve sürekli ayakta kalıyor.”

Yaklaşık 50 yıllık bahçenin babasından kendisine kaldığını anlatan Kip, artan işçilik maliyetlerinin de üreticiyi zorladığını belirtti.

Budama işlemlerini çoğunlukla kendilerinin yaptığını söyleyen Kip, yevmiyeyle çalışan bir işçinin günlük ücretinin 2 bin TL’ye ulaştığını, bir kişinin günde yaklaşık 100 ağacı budayabildiğini ifade etti.

Baraj Sonrası Artan Nem Haşere Sorununu Beraberinde Getirdi

Kip’in aktardığına göre, üreticilerin gider kalemlerinden biri de ilaçlama.

Geçmişte bölgede haşere sorununun yaşanmadığını ancak barajın ardından nem oranının yükselmesiyle bu durumun değiştiğini belirten Kip, şöyle konuştu:

“Daha önce bölgemizde haşere olmazdı ama baraj yapıldıktan sonra nem oranı yükseldi. Bundan dolayı haşere çıkmaya başladı. Yıl içinde ortalama 20 bin TL’ye yakın ilaç atıyoruz.”

Bir Nar Yaklaşık 1,5 Kilograma Ulaşabiliyor

Suruç narının bölgede “Xeznê narı” olarak da adlandırıldığını belirten Kip, bir narın yaklaşık 1,5 kilograma ulaşabildiğini, tam olgunlaşmış bir ağacın ise 60-70 kilogram civarında ürün verebildiğini söyledi.

Önceki yıllarda ürünleri kalitelerine göre ayırıp Şanlıurfa merkeze gönderdiklerini anlatan Kip, üretimin azalması nedeniyle artık narları daha çok yakın çevrede sattıklarını ifade etti.

Geçen yıl narın kilosunun 25-30 TL arasında satıldığını belirten Kip, hasadın bir bölümünün doğrudan satışa sunulduğunu, kalan kısmının ise nar ekşisine dönüştürüldüğünü söyledi.

Kip’in verdiği bilgiye göre, bir kilogram nar ekşisi elde etmek için yaklaşık 20 kilogram nar kullanılıyor ve nar ekşisinin kilogramı 500 TL civarında satılıyor.

“Harran’da 500 TL, Burada 3 Bin 600 TL”

Üreticilerin karşı karşıya kaldığı en büyük sorunların başında ise sulama maliyetleri geliyor.

Geçmişte bölgede bulunan doğal su kaynaklarının zaman içerisinde kuruduğunu, ardından açılan kuyuların da ihtiyacı karşılayamaz hâle geldiğini belirten Kip, baraj suyunun bölgeye ulaşmasıyla bu kez yüksek su ücretlerinin üreticinin karşısına çıktığını söyledi.

Kip, Suruç ile Harran arasındaki sulama ücretleri farkına dikkat çekerek şunları söyledi:

“Barajdan 75 kilometre uzaklıktaki Harran’da dönüm başına su ücreti 500 TL’yken burada 3 bin 600 TL. Bundan dolayı bölgemizde çiftçilik her geçen yıl ölüyor. İnsanlar artık ekim yapamaz hale getirildi. Bu bilinçli bir politikanın ürünüdür.”

“Babam 12 Dekarla Evini Geçindiriyordu”

Daha önce nar bahçelerinin bulunduğu çok sayıda tarlanın bugün boş kaldığını belirten Kip, yüksek maliyetler nedeniyle üreticilerin tarımdan çekildiğini söyledi.

Su giderinin yanı sıra mazot, gübre, ilaç ve işçilik maliyetlerinin de çiftçinin yükünü ağırlaştırdığını vurgulayan Kip, geçmişle bugün arasındaki farkı şu sözlerle anlattı:

“Sistem öyle bir hale gelmiş ki insanlar toprağıyla geçinemiyor. Babam 12 dekar ekti, bununla evini geçindirebiliyordu. Şimdi 100 dekar ekiyoruz ama masrafımızı çıkaramıyoruz.”

Tarım alanlarının daralmasının bölgeden göçü de artırdığını savunan Kip, “Belli oranda da insanlar göç etti ama bu sistem eninde sonunda çökmeye mahkumdur. Halkını soymayı düşünen hiçbir sistem ayakta kalmaz” ifadelerini kullandı.

Üreticiden Çağrı: “Suyun ve Maliyetlerin Çözülmesi Gerekiyor”

Suruç’ta tarımsal üretimin yeniden canlandırılabilmesi için öncelikle sulama sorununun çözülmesi gerektiğini belirten Selamî Kip, üretim girdilerinin de çiftçinin karşılayabileceği seviyelere çekilmesini istedi.

Kip, su maliyetlerinin düşürülmesi, üreticinin desteklenmesi ve artan girdi maliyetlerine karşı gerekli önlemlerin alınması durumunda Suruç narının yeniden eski üretim seviyelerine ulaşabileceğini belirtti.

Bir dönem binlerce dekar alanda yetiştirilen ve bölge halkının önemli geçim kaynaklarından biri olan tescilli Suruç narının geleceği, üreticilere göre suyun erişilebilir hâle getirilmesine ve çiftçinin toprağında üretmeye devam edebilmesini sağlayacak desteklerin hayata geçirilmesine bağlı.

Alevi Haber Ağı

WhatsApp at Alevi Haber Ağı | +49 17623699769 | alevihaberagi@yahoo.com |  + postsBio ⮌

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

• Alevi Haber Ağı

  Hakan Tosun Davasında Adalet Çağrısı: “22 Eylül’de Duruşma Salonundayız” / Video
• Alevi Haber Ağı

  PSAKD Mamak Şubesi’nde Semah Kursu Kayıtları Başladı
• Alevi Haber Ağı

  Antalya Alevi Bileşenleri Eylül Ayı Toplantısını Kızıldereli Ocağı’nda Gerçekleştirdi
• Alevi Haber Ağı

  Stratejik Vizyonun Zirvesi (Bölüm 5/5)