Yol Cümleden Uludur: Kıraç’ta Beton Barikatlar, Rızasız Mülkler ve Devletleşen İnanç

Yol Cümleden Uludur: Kıraç’ta Beton Barikatlar, Rızasız Mülkler ve Devletleşen İnanç

✍️ Pakize Gürhan

📨 e-posta

Bugün Kıraç’ta patlak veren kriz, işte bu devletçi ve dikey hiyerarşinin, yereldeki rıza odaklı inançla kaçınılmaz çatışmasıdır. Kızılbaş-Alevi-Bektaşi geleneği gücünü tapulardan, mühürlerden ya da bakanlık koltuklarından almaz. Gücünü Ocak sisteminden, Birlikten ve her şeyden öte “Rızalıktan” alır. Talibin rızasını almayan dedenin postu, toplumun rızasını almayan kurumun çatısı hükümsüzdür.

✍️ Pakize Gürhan

Sosyolojik bir gerçektir ki; egemenler tarihi sarayların ihtişamıyla yazarken, mazlumlar kendi tarihlerini tırnaklarıyla kazıdıkları imece alanlarında, sessizce saklarlar. 21 Ekim 2026 sabahı İstanbul Esenyurt’un o yoksul işçi havzası Kıraç’ta karşımıza dikilen TOMA’lar ve çevik kuvvet barikatları, sadece soğuk birer demir yığınından ibaret değildi. O barikatlar; bu devletin on yıllardır Alevi-Kızılbaş inancına, o inancın özü olan “Rıza Toplumuna” ve canların lokmalarıyla yükselen kutsal emeğine karşı kurduğu asimilasyon kıskacının sokaklara taşan en çıplak haliydi.

Kıraç Cemevi’nin kapısına dayanan o tahliye emri, hukuki bir metnin çok ötesinde, bu toprakların en kadim inanç omurgasını içeriden çökertmek isteyen asırlık bir inkâr aklının bugünkü feryadıdır.

Bir İnancın Müşterek Hafızasını Yağmalamak

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın bir masa başında aldığı kararla, Kıraç Cemevi’nin üzerinde yükseldiği toprakları Cumhuriyetçi Eğitim ve Kültür Merkezi Vakfı (Cem Vakfı)’na devretmesi, tam anlamıyla toplumsal bir hafıza gaspıdır. Cumhuriyetçi Eğitim ve Kültür Merkezi Vakfı (Cem Vakfı)’nın, 25 yıl boyunca o binanın harcına ömrünü katmış, harçlığını bölüşmüş Kıraç halkını “işgalci” ilan etmesi, sadece hukuki bir ayıp değil; inancın en kutsal eşiği olan “rızalığa” indirilmiş ağır bir darbedir.

Canların göğüslerini siper ederek kurduğu barikatlar sayesinde tahliye şimdilik bir ay ertelenmiş olsa da, sormamız gereken o can alıcı soru orta yerde duruyor: Devlet bütçesiyle palazlanan hiyerarşik bir vakıf, nasıl oldu da bir mahallenin inanç merkezini kendi tapulu mülkü haline getirdi?

90’ların Mirası: Örtülü Ödeneklerle Kurulan Düzen

Bu sorunun cevabı, 90’ların o karanlık dehlizlerinde saklı. 1993 Sivas’ta yakılan, 1995 Gazi’de kurşunlanan Alevi-Kızılbaş toplumu sokaklarda adalet çığlığı atarken; Süleyman Demirel ve Tansu Çiller’in başını çektiği devlet aklı, bu haklı öfkeyi kontrol altına alacak, onu “ehlileştirecek” bir yapı arayışına girdi.

İşte bu iklimde, 13 Ağustos 1995’te kurdurulan Cumhuriyetçi Eğitim ve Kültür Merkezi Vakfı (Cem Vakfı), devletin resmi muhatabı ilan edildi. Kulislere ve dönemin şahitliklerine yansıyan, Başbakanlık Örtülü Ödeneğinden vakfa aktarılan o yüklü nakit akışları [Süleyman Demirel] ve peş peşe yapılan hazine arazisi tahsisleri, aslında Aleviliği devlet dairesine eklemleme projesinin ilk can suyuydu. Devlet, parasıyla ve arsasıyla beslediği bu hiyerarşik yapıyı, tabanın bağımsız ve direngen sesini kısmak için bir kalkan olarak kullandı.

İki “Truva Atı”: İnancı Memurlaştırma Projesi

Bugün Kıraç’ta patlak veren kriz, işte bu devletçi ve dikey hiyerarşinin, yereldeki rıza odaklı inançla kaçınılmaz çatışmasıdır. Kızılbaş-Alevi-Bektaşi geleneği gücünü tapulardan, mühürlerden ya da bakanlık koltuklarından almaz. Gücünü Ocak sisteminden, Birlikten ve her şeyden öte “Rızalıktan” alır. Talibin rızasını almayan dedenin postu, toplumun rızasını almayan kurumun çatısı hükümsüzdür.

Fakat inkârcı ve asimilasyoncu akıl, bu kadim yapıyı teslim almak için yeni Truva Atları sürmeye devam ediyor. 90’larda bu misyonu sivil alanda üstlenen ve devlet bütçesiyle büyütülen Cumhuriyetçi Eğitim ve Kültür Merkezi Vakfı (Cem Vakfı) asimilasyonun ilk sac ayağıydı. Bugün ise bu kirli proje, Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde kurulan ve başkanlığını Esma Ersin’in yürüttüğü Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı ile tamamen memurlaştırılmış, resmi bir devlet dairesine dönüştürüldü.

Cemevlerini ibadethane saymayıp “kültür merkezi” parantezine hapseden, dedelere maaş bağlayıp fatura ödeme vaadiyle Ocakların bağımsızlığını satın almaya çalışan bu akıl, inancımızın ruhunu kurutmak istiyor. Kıraç’taki tahliyeyi doğrudan Esma Ersin’in başkanlığı yürütmüyor olsa da, Cumhuriyetçi Eğitim ve Kültür Merkezi Vakfı (Cem Vakfı)’nın bugün arkasına aldığı o hoyrat idari güç, tam olarak bu asimilasyoncu “Bürokratik Alevilik” ekosisteminden besleniyor.

Yol mu, Tapu mu? Ortak Direnişe Çağrı!

Esenyurt Kıraç’ta yaşananlar, tabelaların ya da duvarların çok ötesinde bir varoluş mücadelesidir. Bir tarafta devletin bütçesiyle, yasalarıyla ve polis gücüyle inancı zapturapt altına almaya çalışan, mülkiyetçi ve hiyerarşik bir vakıf modeli; diğer tarafta ise yüzyıllardır Serçeşme’den beslenen, imeceyle örülen, mahallenin rızasına dayanan o özgür Kızılbaş/Yol gerçekliği var.

Polis TOMA’ları şimdilik çekilmiş olabilir ama Kıraç’ın kadınları, gençleri ve pirleri cemevi bahçesinde “tahliye nöbetine” başladılar. Çünkü çok iyi biliyorlar ki; savunulan şey sadece taştan bir bina değil, bin yıllardır serden geçip yardan geçmeyen o ulu “Yol”un ta kendisidir.

Buradan, bu ülkenin aydınlık geleceğine inanan, laiklik, demokrasi ve adalet mücadelesi veren tüm seküler topluma, emekten yana olan demokratik kitle örgütlerine ve yüreği adaletten yana atan tüm Alevi-Bektaşi-Kızılbaş canlara açık bir çağrıda bulunuyoruz: Kıraç’ta yükselen o imece duvarları, sadece Alevilerin inanç duvarı değil; bu ülkenin asimilasyona ve gasp kültürüne karşı ördüğü ortak barikattır. Kıraç’taki nöbeti yalnız bırakmak, inancın devletleştirilmesine ve halkın müşterek yaşam alanlarının yağmalanmasına göz yummaktır.

Gelin, rızasız lokmalara ve iktidar güdümlü kurumlara karşı Kıraç’taki canların sesi olalım, bu onurlu nöbeti hep birlikte sahiplenelim.  Çünkü çok iyi biliyoruz: Yol cümleden uludur!

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  Forumların Ortak Geleceği: Küresel Kuşatma Karşısında Kadın ve Emeğin Kurucu Gücü

  Alevi Haber Ağı 22 Ekim 202622 Ekim 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  Kadın canlarımız kurumlarımızın her kademesinde, derneklerimizde ve cemevlerimizde zaten muazzam bir özveriyle halihazırda var olmaktadır. Burada asıl gayemiz; hiçbir canı incitmeden, suçlayıcı veya rekabetçi bir dile düşmeden, Yol’un can cana omuzdaşlık ruhuyla ortak akıl üretmektir.

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  Lise Sıralarından Çitleme Hareketlerine: İstanbul’u Yutan Suların Politik Anatomisi

  Alevi Haber Ağı 15 Ekim 202615 Ekim 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  Metrekareye düşen 270 kilogram yağmur ve yitip giden canlar: Bu bir doğa olayı değil, bile isteye hazırlanmış yapısal bir cinayettir. Önümüzdeki günlerde Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenecek olan COP31 BM İklim Değişikliği Konferansı gibi uluslararası zirveler, Akbelen’i ya da Marmaris’i yağmalayan şirketleri “İklim Destekçisi” ilan ederek tam da bu çitleme mantığının suç ortaklığını yapmaktadır. Ekolojik yıkımın […]

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  İllüzyondan Pragmatizme: Çandar Siyaseti ve Türkiye Halklarının Birleşik Sınavı

  Alevi Haber Ağı 11 Ekim 202611 Ekim 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  Anayasal barış ve eşitlik, burjuva liberallerin iki dudağı arasında değil; fabrikadaki Türk işçisi ile sokaktaki yoksul Kürt emekçisinin, hakkı gasp edilen Alevinin, kampüsteki öğrencinin, hakkı aranan kadının ve dışlanan tüm kesimlerin ortak ekmek, adalet ve özgürlük mücadelesindedir. ✍️ Pakize Gürhan Kürt halkının yüzyıllık inkar ve asimilasyona karşı yürüttüğü mücadeleyi ve tarihsel barış arayışını, sarayın adaylık […]

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  Rızalık Meydanı Genel Kurul Odalarına Sığar mı?

  Alevi Haber Ağı 6 Ekim 202611 Ekim 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  Eğer bu yapılarda Yol ahlakına, rızalık esasına uymayan politik bir savrulma veya kişisel güç devşirme pratiği fark edilirse; yaptırım yine suçlayıcı olmayan, sevgi ve toplumsal sorumluluk çerçevesinde, modern bir “Rızalığı Yenileme” çağrısıyla işletilmelidir. Toplumun vicdanında rızalık tazeleyemeyen kurumsal aktörler, yasal tüzüklerin arkasına sığınmayı bırakıp görevlerini gönüllü olarak tabanın iradesine devredebilmelidir. ✍️ Pakize Gürhan Modern kent […]

• 

  Özgür Platform | Yazarlar

  Müfredattaki Alevilik: Bir ‘İnanç’ Kursu mu, Devlet Memurluğu Sınavı mı?”

  Alevi Haber Ağı 5 Ekim 202611 Ekim 2026 Özgür Platform, Yazarlar

  Siz kışın gelişini müjdeleyen, lokmaların paylaşıldığı o kadim Gağan’ı, Hak kapısı sayılan ziyaretleri ya da iki çiftin Cem meydanında ömür boyu birbirine söz verdiği o kutsal musahiplik kurumunu alıp bir halk eğitim merkezinde test sorusuna indirgerseniz, onun o dönüştürücü gücünü yok edersiniz. ✍️ Pakize Gürhan Bir Çelişkinin Resmi: “Seni Tanımıyorum Ama Öğretirim!” Şu günlerde Türkiye, […]

Alevi Haber Ağı

WhatsApp at Alevi Haber Ağı | +49 17623699769 | info@alevihaberagi.com | Web | + postsBio ⮌

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

• Alevi Haber Ağı

  Dersim’den Almanya’ya Göç: 38 Tertelesi’nin Gölgesinde Bir Hafıza, Bir Dil ve Duyulmayı Bekleyen Ses
• Alevi Haber Ağı

  Z Kuşağının İsyanı: Eğitim Krizinden Siyasal Meşruiyet Krizine
• Alevi Haber Ağı

  Alevi Gençliğinin Eşitlik, Eğitim ve Gelecek Talepleri Canlı Yayında Konuşulacak
• Alevi Haber Ağı

  Kuşaklar Arasında Köprü Kurmak