Unutmamak ve Karşı Çıkmak: 9 Kasım 1938’i Hatırlamak

Susmak suç ortaklığı yapmaktır. 9 Kasım 1938`i ve görmezden gelmenin ölümcül tehlikesi.

✍️ İsmail Yüceer

9 Kasım, Alman tarihindeki en büyük zirvelere ve en karanlık diplere adeta imza atan, derin tarihi anlam taşıyan bir gündür. 1989 yılında Berlin Duvarı’nın yıkılmasının yanı sıra, bu tarih her şeyden önce bizi uyanık bir hafızayla hatırlamaya çağıran bir olaya dikkat çeker: 1938 Kasım Pogromları (Kasım Vandalizmi/Saldırıları).

Brennende Synagoge in Bamberg im November 1938. Quelle: Deutschlandfunk

Herkesin Gözü Önünde Neler Yaşandı?

9 Kasım’ı 10 Kasım 1938’e bağlayan gece, Nazi rejiminin devlet eliyle örgütlenen antisemitizmi hayal bile edilemeyecek bir şiddetle açığa çıktı:

• 1.400’den fazla sinagog ve ibadethane ateşe verildi ve yıkıldı.
• Binlerce Yahudi dükkânı, evi ve mezarlığı harap edildi ve yağmalandı.
• Yüzlerce insan aşağılandı, şiddet gördü veya katledildi; 30.000’den fazla Yahudi erkek toplama kampına sürgün edildi.

„Reichskristallnacht“ (Kristal Gece) övgülü/yumuşatılmış ifadesi, bu acımasız gerçeği gizlemiştir: Bu olay, Avrupalı Yahudilerin sistemli bir şekilde imha edilmesinin (Holokost) açık başlangıcıydı.

Tarihin Uyarısı

Bu pogromlar gizli saklı gerçekleşmedi. Şehirlerin ve köylerin ortasında – güpegündüz, komşuların ve suskun bir çoğunluğun gözü önünde yaşandı.

En acımasız gerçek şudur: İnsanların çoğu aktif birer fail değildi. Onlar; seyirci, sıradan takipçi (mitläufer) ve görmezden gelenlerdi. Onların sessizliği, terörün önünü açtı.

Bu Noktaya Nasıl Gelindi?

Pogrom gecesi durup dururken ortaya çıkmadı. Bu olay, 1933 yılından itibaren yürütülen sistematik bir hak gaspı sürecinin sonucuydu:

1. Hakların Gaspı ve Tecrit (1933–1935): 1933’teki Yahudi dükkânları boykotu ve 1935’teki Nürnberg Yasaları ile Yahudiler hukuken ikinci sınıf vatandaş konumuna düşürüldü.
2. “Aryanlaştırma” ve Meslek Yasakları (1937–1938): Yahudilere ait mülklere sistematik olarak el konuldu. Birçok vatandaş, komşularının yıkımından maddî çıkar sağladı ve olanları görmezden geldi.
3. Terör ve Özgürlüklerin Yok Edilmesi: Siyasî partiler, sendikalar ve hür basın erkenden yasaklandı. Eleştiri getirmeye cüret edenler, Gestapo eliyle toplama kampına atılma ve ölüm riskiyle karşı karşıya kaldı.
4. Gerekçe (Kasım 1938): 17.000 Polonyalı Yahudi’nin şiddet yoluyla sınır dışı edilmesinin („Polenaktion“) ardından, çaresizlik içindeki 17 yaşındaki Herschel Grynszpan Paris’te bir Alman diplomatını vurdu. Nazi rejimi, uzun süredir planladığı şiddet eylemini sözde “spontane bir halk öfkesi” olarak sahneye koymak için bu münferit olayı bir bahane olarak kullandı.

Bugünkü Görevimiz

Tarih birebir tekerrür etmez – ancak düşmanlığın mekanizmaları aynı kalır. Nefret ve kin meşrulaştığında ve kimse ayağa kalkmadığında, toplumlar çöker.

9 Kasım bize her gün meydan okumaktadır:

• BAKMAK VE SUSMAMAK: İnsanlar kökenleri, dinleri veya kimlikleri yüzünden hedef gösterildiğinde.
• KARŞI KOYMAK: Her türlü antisemitizme, ırkçılığa ve insan düşmanlığına karşı.
• DEMOKRASİYİ KORUMAK: İnsanlık ve insan onurunun dokunulmazlığı, kendiliğinden var olan şeyler değildir – her gün yeniden savunulmaları gerekir.

Gözünü Aç, Sesini Çıkar, Demokrasiyi Koru!

Asla tekrar olmasın, tam da şimdi zamanıdır.

İsmail Yüceer
9 Kasım 2026

Alevi Haber Ağı

WhatsApp at Alevi Haber Ağı | +49 17623699769 | info@alevihaberagi.com | Web | + postsBio ⮌

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

• Alevi Haber Ağı

  Ayten Kordu’dan Munzur Üniversitesi’ndeki Staj Krizine İlişkin Soru Önergesi: “Öğretmen Adaylarının Geleceği Mali Anlaşmazlığa Terk Edilemez!”
• Alevi Haber Ağı

  Sevda Karaca’dan Adalet Bakanı Akın Gürlek’e Sert Tepki: “Bugün Kürsüde Değil, Sanık Sandalyesindesiniz!”
• Alevi Haber Ağı

  Eğitim Sen’den Aliağa’daki İşçi Katliamına Sert Tepki: “17 İşçi Daha İş Cinayetinde Katledildi, Tüm Sorumlular Hesap Vermelidir!”
• Alevi Haber Ağı

  Sera Kadıgil Meclis’e Gelen Adalet Bakanı Akın Gürlek’e Sert Tepki Gösterdi: “Bu Listeyi Açıklatmayan Kim?”