Alevi Aydınlarından Yavuz Selim–İdris-i Bitlisi İttifakı Referansına İtiraz: “16. Yüzyıldan Kalma Kanlı İttifakı Reddediyoruz”

Aralarında eski milletvekilleri, Alevi kurumlarının eski ve mevcut yöneticileri, akademisyenler, araştırmacılar, yazarlar, sanatçılar, hukukçular ve gazetecilerin bulunduğu Alevi aydınları, Kürt sorununun çözümü ve yürütülen sürece ilişkin ortak bir bildiri yayımladı. Çatışma ve şiddetin sona ermesine yönelik gelişmeleri memnuniyetle karşıladıklarını belirten imzacılar, demokratik ve yasal adımların atılmasını desteklediklerini vurgularken, Abdullah Öcalan’ın siyasi yol haritasında Yavuz Selim–İdris-i Bitlisi ilişkisini referans göstermesine karşı çıktı. “Yavuz Selim ve İdris-i Bitlisi referanslı arkaik ve kanlı ittifakı reddediyoruz” diyen Alevi aydınları, çözümün evrensel değerler temelinde demokratik ve seküler bir gelecek perspektifiyle kurulması çağrısında bulundu.

Suriye’de eski rejimin ardından gerçekleşen siyasal ittifak, Suriye’deki Alevilerin her türlü temel haklarından yoksun kalmasının ilk adımı olmuştur. Geçmişte IŞİD’le başlayan Alevi katliamlarının Şara yönetiminde de farklı boyutlarda devam etme olasılığı ciddi kaygılar doğurmuştur.

AHA Haber Merkezi – Alevi toplumundan çok sayıda aydın, siyasetçi, akademisyen, yazar, sanatçı, gazeteci ve kurum temsilcisinin imzasıyla hazırlanan “Alevi Aydınlar Bildirgesi”, 31 Ağustos 2026 tarihinde basın ve kamuoyuyla paylaşıldı.

Bildiride, Kürt sorunundan kaynaklanan son kırk yıllık çatışma ve şiddet döneminin sona ermesine yönelik taraflar arasındaki uzlaşmanın silahlardan arınmış bir süreci başlatmasının sevindirici olduğu belirtilirken, TBMM’de yürütülen çalışmaların dikkatle izlendiği ve demokrasiyi güçlendirecek yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesinin beklendiği ifade edildi.

Alevi aydınları, barışı Alevi inancının temel değerlerinden biri olarak vurgularken, sürece ilişkin eleştirilerini de kamuoyuyla paylaştı. Özellikle Yavuz Selim ile İdris-i Bitlisi arasındaki tarihsel ilişkinin günümüzün siyasi çözüm arayışlarına referans gösterilmesine itiraz edilen bildiride, bunun Aleviler açısından tarihsel hafıza ve güncel kaygılar nedeniyle kabul edilemez olduğu savunuldu.

Bildiride, Alevi kurumları ve aydınları ile sol, sosyalist ve demokrat çevrelere de çağrı yapılarak, demokratik hakların güvence altına alındığı barış ve kardeşlik ortamının kurulması için daha duyarlı olunması istendi.

Alevi aydınlarının 31 Ağustos 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaştığı bildirgeyi olduğu gibi yayımlıyoruz:

ALEVİ AYDINLAR BİLDİRGESİ

Basına ve Kamuoyuna

Kürt sorunundan kaynaklı son kırk yıllık çatışma ve şiddet döneminin sona ermesine ilişkin taraflar arasındaki uzlaşmanın, silahlardan arınmış bir süreci başlatması elbette sevindiricidir.

Barışı yaşamın temel şiarı haline getirmiş bir inancın mensupları olarak, bu durum en çok bizi sevindirir.

TBMM’de yasal boyuttaki çalışmaları dikkatle izliyoruz. Demokrasiyi güçlendirecek yasal adımların atılması en samimi temennimizdir.

TBMM’de barış ve kardeşlikten söz edilirken, tarihin kanlı bir sürecini referans gösteren İmralı merkezli açıklamalar ise barışık bir toplum inşasına dair güven ve inandırıcılıktan uzaktır.

Bu açıklamalara karşı sürecin paydaşları ve uzlaşı bileşenlerinden herhangi bir tepki verilmemesi, barış ve kardeşlik isteyenleri kaygılandırmaktadır.

16. yüzyılın bir diliminde Yavuz Selim ile İdris-i Bitlisi’nin işbirliği sonucu on binlerce Alevi’nin katledilmesi ve Alevilerin yüzyıllarca sürecek can, mal ve namuslarına yönelik saldırıların başlaması, bu ittifakın en ağır sonuçlarındandır. Abdullah Öcalan’ın siyasi yol haritası için bu ilişkiyi referans göstermesi; insan hakları, evrensel değerler ve barış adına kabul edilemezdir.

Bu ittifak önerisi, bir yanıyla Ortadoğu coğrafyasının siyasal iklimini soluyan ülkemiz için kabulü mümkün olmayan ve Aleviler için tehlike potansiyeli taşıyan bir durumdur.

Suriye’de eski rejimin ardından gerçekleşen siyasal ittifak, Suriye’deki Alevilerin her türlü temel haklarından yoksun kalmasının ilk adımı olmuştur. Geçmişte IŞİD’le başlayan Alevi katliamlarının Şara yönetiminde de farklı boyutlarda devam etme olasılığı ciddi kaygılar doğurmuştur.

İmralı’nın -farklı tonlarda- etkisi altındaki bazı Alevi kurum ve aydınlarının, Öcalan tarafından arzulanan 21. yüzyıl Yavuz Selim–İdris-i Bitlisi ittifakı önerisine sessiz kalmaları, Alevi toplumunda şaşkınlık ve kaygıya yol açarken, Aleviler adına kurumsal temsiliyetleri de daha fazla sorgulanır hâle getirmiştir.

Bu süreçte bazı kurum ve aydınlar, Aleviliğin geleneksel tarihsel, inançsal ve kültürel hafızasını yok sayarak, yazılı kaynakları çarpıtıp bilgi kirliliği üzerinden Aleviliği yeni bir forma sokma çabası içine girmişlerdir. Kürt siyasetinin yandaş akademisyenleri -akademik etiği çiğneyerek- neredeyse İdris-i Bitlisi’yi bilge bir hümanist gibi tanımlayıp, tarihte katledilen Alevileri suçlu gösterme çabasına girmişlerdir.

Aleviler aleyhindeki bu gelişmeler planlı bir çalışmanın ürünü olarak karşımıza çıkmaktadır.

Biz, Alevilerin bağrından çıkmış Alevi aydınları olarak:

1. Yavuz Selim ve İdris-i Bitlisi referanslı arkaik ve kanlı ittifakı reddediyoruz. Kürt sorunundan kaynaklı şiddet ortamından uzaklaşmak istenirken, ülkemizde ve Suriye’deki Alevileri kaygılandıracak hiçbir dil ve söylemi kabul etmiyoruz.
2. Bu süreçte tüm Alevi kurum ve aydınlarını, sol, sosyalist ve demokrat çevreleri; demokratik yasal hakların güvenceye alınacağı barış ve kardeşlik için daha duyarlı olmaya çağırıyoruz.
3. Kürt sorununun çözümü doğrultusundaki yasal çalışmaları önemsiyoruz; ancak 16. yüzyıldan kalma arkaik ve kanlı bir referansla çözümü reddediyoruz. Evrensel değerlerle inşa edilecek demokratik ve seküler bir geleceğin, başta Türkiye olmak üzere Ortadoğu’daki tüm toplumların yararına olacağına inanıyoruz.

Barışa olan inancımızla;

Dün şiarımız barıştı, bugün de öyle, yarın da öyle olacak, diyoruz.

Alevi Aydınlar Bildirgesi

İmzacılar

• Şerafettin Halis ( TBMM 23. Dönem Milletvekili, Şair-Yazar)
• Müslüm Doğan ( TBMM 25. ve 26. Dönem Milletvekili, 63. Hükümet Kalkınma Bakanı, PSAKD eski Genel Başkanı, Araştırmacı-Yazar)
• ⁠Necati Yılmaz ( TBMM 25. ve 26.dönem milletvekili, PSAKD eski Genel Başkanı)
• Ahmet Koçak (Araştırmacı-Yazar)
• Ali Akdemir (Ressam)
• Ali Balkız (ABF ve PSAKD eski Genel Başkanı,Araştırmacı-Yazar)
• Ali Bulut (Sarıyer İmam Hüseyin Cemevi Yönetim Kurulu Üyesi)
• Ali Ekber Ataş (Şair-Yazar)
• Ali Gültekin (Araştırmacı-Yazar)
• ⁠Ali Haydar Avcı (Araştırmacı-Yazar)
• Ali Haydar Aşkın (Araştırmacı-Yazar)
• Ali Kaya (Tarihçi-Yazar)
• ⁠Prof. Dr. Ayfer Karakaya-Stump (Tarihçi-Akademisyen)
• Ayhan Aydın (Araştırmacı-Yazar)
• ⁠Baki İşçi (Yazar)
• ⁠Bektaş Avcı (Araştırmacı-Yazar)
• ⁠B. Sadık Albayrak (Yazar)
• Cafer Yıldız (Tarihçi-Yazar)
• Av. Cihan Söylemez (Hukukçu-Yazar)
• Doç. Dr. Daimi Cengiz (Akademisyen-Yazar, Etnomüzikolog)
• Erol Erkılınç (Araştırmacı-Yazar)
• Fatma Betül Günday (Araştırmacı-Yazar)
• Av. Fevzi Gümüş (ABF ve PSAKD eski Genel Başkanı-Hukukçu)
• ⁠Gülser Han (Şair-Yazar)
• Hasan Dursun (Araştırmacı-Yazar)
• Hasan Küçük (Araştırmacı-Yazar)
• ⁠Hasan Taşkın (Sözlü Tarih Derleyicisi)
• Haydar Ersöz (Araştırmacı-Yazar)
• Haydar Karataş (Araştırmacı-Roman Yazarı)
• ⁠Hulusi Yıldız ( İsviçre Basel ve Çevresi Alevi Bektaşi Kültür Birliği Başkanı)
• Hülya Gür Güntaş (Yazar)
• Dr. Hüseyin Çağlayan (Akademisyen-Yazar)
• Hüseyin Elçi (Şair-Yazar)
• İbrahim Bahadır (Araştırmacı-Yazar)
• İsmail Pehlivan (Araştırmacı-Yazar, Gazeteci)
• ⁠Kadir Doğan ( Araştırmacı-Yazar)
• Kadri Karagöz (Sanatçı)
• Kemal Cemgil (Yazar)
• Leyla Akgül (Yayıncı-Yazar)
• ⁠Mahmut Aslan ( Siyaset Bilimci/Yazar/Pir Sultan Abdal 2 Temmuz Vakfı YK üyesi)
• Mehmet Ercan (Şair-Yazar)
• ⁠Mehmet Ali Güler/ZeleMem (Sanatçı)
• Mesut Özcan (Araştırmacı-Yazar)
• ⁠Musa Ağacık (Gazeteci)
• Mustafa Fırat (Tarihçi-Yazar)
• ⁠Munzur Güven Kılıç (Araştırmacı-Yazar)
• ⁠Mutlu Şahin ( Kafi Baba Alevi Bektaşi Derneği Başkanı)
• Nurettin Aslan (Araştırmacı-Yazar)
• Rıza Aydın (Araştırmacı-Yazar)
• Sait Bakşi (Ozan-Yazar)
• Turan Fırat (Yazar)
• Turgut Yüksel (Almanya Sosyal Demokrat Partisi/SPD Hessen Eyaleti Milletvekili)
• Zafer Taşkın (Gazeteci)

Alevi Haber Ağı

WhatsApp at Alevi Haber Ağı | +49 17623699769 | alevihaberagi@yahoo.com |  + postsBio ⮌

Sevgili Canlar,
Yoluna ve ikrarına bağlı her Alevi, kendisini Alevi Haber Ağı'nın doğal bir muhabiri olarak görmelidir.
Oturduğu mahallede, okuduğu okulda, çalıştığı iş yerinde, üyesi olduğu cemevinde ve yaşadığı çevrede haber değeri taşıyan her gelişmeyi; fotoğrafı, videosu veya yazılı bilgisiyle birlikte bizlere ulaştırmalıdır.
Bu çağrımız, Alevi kurumlarımızın yöneticileri ve temsilcileri için de geçerlidir.

Alevi Haber Ağı, Alevilerin sesi olmanın yanı sıra; emekten, demokrasiden, laiklikten, eşit yurttaşlıktan, kadın özgürlüğünden, gençlerin geleceğinden, doğanın ve çevrenin korunmasından yana; bütün ezilenlerin sesi olmayı sürdürecek, gerçekleri yazmaya ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edecektir.
Gerçekler ancak birlikte görünür olur. Gerçekler yazılırken sen de katkını sun can!
Fotoğrafını çek, videonu kaydet, haberini yaz ve bize ulaştır. Çünkü Alevi Haber Ağı hepimizin ortak sesidir.

Saygı ve sevgilerimizle…
Alevi Haber Ağı

• Alevi Haber Ağı

  Hakan Tosun Davasında Adalet Çağrısı: “22 Eylül’de Duruşma Salonundayız” / Video
• Alevi Haber Ağı

  PSAKD Mamak Şubesi’nde Semah Kursu Kayıtları Başladı
• Alevi Haber Ağı

  Antalya Alevi Bileşenleri Eylül Ayı Toplantısını Kızıldereli Ocağı’nda Gerçekleştirdi
• Alevi Haber Ağı

  Stratejik Vizyonun Zirvesi (Bölüm 5/5)